నవవిధ భక్తి - Pictorial representation

Please find the pictorial representation of Bhaagavata Murthi who demonstrated each aspect of Nine-Fold Devotion (నవవిధ భక్తి)

This was drawn in 2004 as part of Sphurthi- a 2 day Summer Camp for the children of age 7-14. The children were explained each bhakti with the help of story related to the great ones, who stood as the role model, demonstrating that particular aspect of Devotion and importantly what does it means now for us to practice in day-to-day life ...
 


(1)శ్రవణం  --> ఆదిశేషుడు,
(2) కీర్తనం --> అన్నమాచార్యుడు, 
(3) విష్ణోః స్మరణం --> నారదుడు,
(4) పాద సేవనం --> హనుమంతుడు, 
(5) అర్చనం  --> సుదాముడు (కుచేలుడు),
(6) వందనం --> గరుత్మంతుడు, 
(7) దాస్యం  --> లక్ష్మణుడు, 
(8) సఖ్యం --> మైత్రేయుడు, 
(9) ఆత్మ నివేదనం --> గోపికలు.

చిత్రవర్ణ రేఖా విలాసం... (తెరసెల్లా -1)

"పెళ్ళంటే నూరేళ్ళ పంట" --> ఓ ముసలావిడ సలహా

"గాస్ సిలిండరు మీద వంటేం కాదు...? --> గడుసు పిల్ల సమాధానం..

సౌందర్యకీ నిర్మలమ్మకీ మధ్య జరిగే ఈ సంభాషణ అదేదో సినిమాలోది..

"పెళ్ళంటే పందిళ్ళు, సందళ్ళు, తప్పెట్లు, తాళాలు తలంబ్రాలూ, మూడే ముళ్ళూ, ఏడే అడుగులు మొత్తం కలిసి నూరేళ్ళు" ఓ ప్రేమికుడి నిర్వచనం...

"పెళ్ళంటే పప్పన్నం పెట్టాలి కదమ్మా..." ఓ అమాయకుడైన చంటి ప్రశ్న.

"ప్రేమంటే రెండు హృదయాల కలయిక, కానీ పెళ్ళంటే రెండు కుటుంబాల కలయిక" ... ఓ మన్మధుడి హిత బోధ.

నాణేనికి ఒక పార్శ్వం...

"షాదీ మాటే వద్దు గురు సోలో బతుకే సో బెటరు" ఓ సూక్తి ముక్తావళి.

"పెళ్ళంటె నూరేళ్ళ మంటరా ఆదరా బాదరా నువ్వెళ్ళెళ్ళి గోతిలో పడొద్దురా" ఓ తెలివైన వాడి ఉచిత సలహా

మరో పార్శ్వం

ఒక్కో సినిమాలో ఒక్కో నిర్వచనం. ఇంకా చెప్పాలంటే ఒక్కొక్కడిదీ ఒక్కో డైమెన్షను.

పెళ్ళంటే: -

కొందరికి సరదా,

కొందరికి బాధ్యత,

కొందరికి ఆత్రం,

కొందరికి అవకాశం,

కొందరికి డాబు,

కొందరికి వేడుక,

కొందరికి జీవితం

ఎంతో మందికి పెళ్ళన్నది ఓ భుక్తి... ఓ పెద్ద ఇండస్ట్రీ...

ఎన్నో వందల వేల కుటుంబాలు ఈ ఇండస్ట్రీని ప్రత్యక్షంగానో, పరోక్షంగానో నమ్ముకుని బతుకుతున్నారు....

ఇప్పుడు వారిలో కొందరికైనా అశనిపాతం లాంటి తీర్పు ఉన్నత న్యాయస్థానం వెలువరించింది.

సహజీవనమూ ఓకే అని. నాణేనికి మూడో పార్శ్వం కాబోలు....

---***-------***-------***-------***-------***----

ఇంతకీ పిల్లల పెళ్ళి గురించి ఆరాటపడే తల్లిదండ్రులు గానీ, వధూవరులుగానీ పెళ్ళి అనే తంతుని ఎంతవరకూ తెలుసుకుని ఆచరిస్తున్నారో ??

ఇక్కడో చిన్న ఉటంకింపు:

ఉఛ్ఛారణ లో లోటుపాట్లు రావడంతో బరాక్ ఒబామా అరుదుగా రెండోసారి ఆ దేశాధ్యక్షుడిగా శ్వేత సౌధంలో ప్రమాణం చేశారుట.

మరి మన పెళ్ళిళ్ళలోనో???

ఎంతమంది పురోహితులు మంత్రాలని సరిగ్గా చెబుతున్నారు ? ఒకవేళ సరిగ్గా చెప్పినా ఎంతమంది వధూవరులు గానీ తల్లిదండ్రులు గానీ ఆ మంత్రాలని సరిగ్గా చెబుతున్నారు?

ఎంతమందికి ఆ చేసే ప్రమాణాల అర్థం భావం తెలుసు?

---***-------***-------***-------***-------***----

ప్రాముఖ్యతనూ, ఆవశ్యకతనూ మర్చిపోయి ఆచారం, సాంప్రదాయం, కట్టుబాట్ల పేరిట అవసరమైనవీ కానివాటినీ జొప్పించి ప్రతీదానినీ నాశనం చేసుకుని దాని తాలుకు ఖర్మ ఫలాల్ని తిట్టుకుంటూ తినడం మనకి మామూలైపోయింది.

బాల్య వివాహాలైతేనేం, వితంతు వివక్షలైతేనేం, సతీ సహగమనమైతేనేం, కన్యాశుల్కం, వరకట్న పిశాచాలైతేనేం, బీరకాయి పీచు మేనరికలైతేనేం, ఇప్పటి సహజీవనమైతేనేం... అన్నీ ఒకానొకప్పుడు ఆలోచించక చేసిన పనుల పర్యవసానమే.. మనసు పొరల్లో ఏర్పడిన ప్రతీకారేచ్చ. వ్యక్తి స్వాతంత్ర్య రూపం లో వడ్డి చెల్లించమంటోంది...

వీటన్నిటికీ కారణం ఏమయ్యుంటుందో మనకి తెలీనిదేం కాదు.

ఏం చేస్తున్నా ఎందుకు చేస్తున్నామో తెలుసుకుని చేయటం కొరవడడం, తన్మూలంగా కొన్ని ఆచారాలు మూఢాచారాలై, వాటి బంధాలనుంచీ బయట పడేందుకు విశ్వప్రయత్నం జరగటం, అణగద్రొక్కబడటం మూలాన బయటపడ్డాక విశృంఖలత్వాన్నందటం... ఇదో చక్ర భ్రమణం... తిలా పాపం తలా పిడికెడు అన్నట్టు మేధావులూ, కళాకారులూ, చరిత్రకారులూ, చదువుకున్నవారు, శాసనాధికారులూ .... ఎవరికి వారు యథాశక్తి తమవంతు సహాయం చేసినవారే. వారెవ్వరి ప్రమేయమూ లేకుండా వారెరుక లేకుండా ఇంతటి అన్యాయం జరిగే అవకాశమే లేదు. ఈ పాపాన్ని తరతరాల తలరాతలుగా శాసిస్తూంటే.. చేతులు కట్టుకుని కూర్చోటమో, అంతకన్నా చేయగలిగిందేముంది అని సర్దుకుపోవడమో.. ఇవే సగటు వ్యక్తి చేయగలిగినవి అని నమ్మే స్తితి కి చేరుకున్నాం....

ఆత్రేయ లాంటి కవి "స్వతంత్ర దేశంలో చావు కూడా పెళ్ళి లాంటిదే బ్రదరూ" అన్నడంటే దాన్లో ఎంత లోతుందో.... అక్కడ దెప్పిపొడుపు చావు కి చేసే తతంగం మీద మాత్రమే కాదు, పెళ్ళి పేరున చేసే తతంగాం మీద కూడానూ.. ఇంకా చెప్పాలంటే మనుష్యులమీద, వాళ్ళ ఆలోచనా సరళి మీదానూ..

---***-------***-------***-------***-------***----

"పెరుగుట విరుగుట కొరకే ధర హెచ్చుట తగ్గు కొరకే" అని చదువుకున్నా చిన్నప్పుడు.

గమనిస్తే ఆచారాలు దురాచారాలుగా మారడానికి గల కారణం అవగాహనా రాహిత్యమే కానీ మరోటి కాదు. అందుకే ఆ చక్రభ్రమణంలో ఒక గౌతమ బుధ్ధుడు,బ్రహ్మనాయుడు , వివేకానందుడూ, రాజా రామ్మోహన్ రాయ్, కందుకూరి వీరేశలింగం, గురజాడ , శ్రీశ్రీ, గాంధీ, అంబేద్కర్ వంటి వాళ్ళు మళ్ళీ జీవన రథాన్ని గాడిలో పెట్టి బుధ్ది ప్రచోదనం జరపటానికి కృషిజేశారు. వీళ్ళందరూ సామాజిక స్పృహ కలిగి ఉన్న సామాన్యులే... అసామాన్యమైన శ్రధ్ధ చూపి ముఖ్యంగా త్రికరణ శుధ్ధిగా నమ్మి ఆచరించారు... దురాచారాల్నుంచీ సరైన దారి చూపించారు.

ప్రతీవ్యక్తికీ వ్యక్తి ధర్మం, సామాజిక ధర్మం ఉంటాయి కదా. తన వృత్తి ప్రవృత్తులతో తన ఆలోచనలతో తనదైన ముద్రవేసుకుంటూ, సాగిపోతూంటే యద్యదాచరతి శ్రేష్ఠః అన్నట్టుగా అతనిని ఆదర్శంగాతీసుకుని అతని నుండీ స్ఫూర్తి పొంది, అనుసరిస్తూ మార్పు కు నాందీవాక్యం పలుకుతారు. బిందువు బిందువు జేరి సింధువైనట్టు.

(1) బయటకెళ్ళొచ్చాక బట్టలుమార్చుకుని, కాళ్ళు చేతులూ కడుక్కుని లోపలకి రావలన్నది తాతలనాటి ఆచారం...ఇప్పుడు డాక్టర్లూ అదేచెబ్తున్నారు క్రిములు లోపలకి రాకుండా ఉండాలంటే చెయ్యల్సింది అదేనని.

(2) ఇంటికి వచ్చినవాడికి ఉపచారాలు చేసి తాగటానికి మంచినీళ్ళివ్వటం, ఉపచారాలు చేయటం సాంప్రదాయం.. హొస్పిటాలిటీ తరగతుల్లో బోధించేదీ, విమానాల్లో, పెళ్ళిళ్ళల్లో మనం గమనిచేదీ అదె... సాదరంగా ఆహ్వానించటం, అథిథి సత్కారాలు చేయటం...

(3) అభ్యాగతో స్వయం విష్ణుః అన్నదే గాంధీగారు వినియోగదారుడి గురించి నిర్వచించినది....

ఇలా చేసే ప్రతీ పని వెనక ఉన్న భావమేమిటో తెలుసుకుని చేస్తే దక్కేది ఆనందం, లేకపోతే దక్కేది శ్రమ.

అందుకేనేమో కృష్ణుడు భగవద్గీత లో నహిజ్ఞానేన సదృశం పవిత్రమిహవిద్యతే అన్నాడు. పవిత్రీకరణ చేయటం లో జ్ఞానానికి సమమైనదేదీ నేనెరుగను అన్నాడు.

---***-------***-------***-------***-------***----

మళ్ళీ మన పెళ్ళి విషయానికొస్తే

పెళ్ళిళ్ళలో అతిసాధారణంగా కనిపించే తంతే... జీలకర్ర బెల్లం పెట్టడం ఆలస్యం ఏదో తరుముకొస్తున్నట్టు అందరూ అందినకాణ్ణుంచీ అక్షింతలు వేసేయటం (గిరవాటెసెయ్యడం అనాలేమో....) ఫొటో గ్రాఫర్లూ, వీడియో వాళ్ళు మొహం అటుపెట్టు, ఇటు పెట్టు, ఇల్లా చూడు, నవ్వూ... అనుకుంటూ డైరక్షన్లివ్వటం, అన్నివైపులనుండీ గుమిగూడిపోయి వధూవరులిద్దరూ బిజీగా ఉన్నా/ మంత్రాలను చదువుతున్నా , వాళ్ళ చేయి దొరకబుచ్చుకుని తెచ్చిన గిఫ్టేదో ఇచ్చామనిపించుకుని (వచ్చామని హాజరీ వేయించుకుని) వెళ్ళటం.. వచ్చిన వాళ్ళల్లో ప్రముఖులు ఉంటే తల్లిదండ్రులే జరిగే తంతుని పక్కన పెట్టేసి అమ్మయినీ అబ్బాయినీ పలకరించమనటం... ఇవన్నీ మనం నూటికి తొంభై శాతం పెళ్ళిళ్ళల్లో చూసేవే, చూస్తున్నవే.

జీవితానికి అత్యంత ముఖ్యమైన రోజు, ముఖ్యమైన సమయానికి చేసినదేమున్నదయ్యా అంటే హంగూ, ఆర్భాటమూ, హడావుడీ, గందరగోళమూ. ఆసలు విషయం (శుభ ముహూర్తము) ఏమయ్యిందయ్యా అంటే భజగోవిందం, పరమానందం..

ఇందుకా మనం అంతగా ఎదురుచూసేది? మన ప్రమేయం లేకుండా మనచుట్టూ ఉన్నవాళ్ళు మనకి ఏది ముఖ్యమో మనబదులు నిర్ణయించేయటం సబబేన?? ఇదెల్లాంటిదంటే.. అత్యంత వ్యయప్రయాసలకోర్చి, టిక్కెట్లు ముందుగా కొనుక్కుని, రిజర్వేషన్లు చేసుకుని, తిరుపతి వెళ్ళి తీరా స్వామివారిని దర్సించుకోవడానికి దొరికే ఆ ఒక్కక్షణంలోనూ, వాడెవడో లాగేశాడనో, తొక్కేశాడనో, చూడనివ్వట్లేదనో వాడిని ఖయ్య్ మనడానికే సరిపోతుంది. అసలు విషయం కాస్తా చెట్టెక్కేస్తుంది.

పెళ్ళి చేసుకోడానికి సంసిధ్ధత చూసుకోవడం బట్టలు కుట్టించుకోవడం, బ్యూటీ పార్లర్లకి వెళ్ళి అందాన్ని ఇనుమడిమజేసుకోవడం (స్త్రీ పురుషులిద్దరూను), పురోహితుణ్ణి, కళ్యాణమండపాలనీ, వంటవాళ్ళనీ |మొ| చూసుకోవడమేనా?

పెళ్ళి కి తమని తాము సిధ్ధం చేసుకోవడం ఎంతమంది తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లలకి చెబుతున్నారు?

ఒక నూతన అధ్యాయానికి తెరతీసేవేళ జరగవలసిన సంసిధ్ధత ఇంతేనా?

శుభ ముహూర్తం అంటే వధూవరులు ఒకరి శిరస్సుపై ఒకరు జీలకర్ర బెల్లం పెట్టుకుని ఒక ముహూర్త కాలం ఒకరి భ్రూమధ్యమును ఒకరు చూడాలి. (జీలకర్ర బెల్లం వాడటానికి వెనక వైజ్ఞానిక హేతువు ఉందనుకోండి). అది కాస్త పక్కనపెట్టి మిగిలినవీ ప్రాముఖ్యతని సంతరించుకోవడం సమంజసమేనా?

---***-------***-------***-------***-------***-------***----

అందుకే ఆ శుభముహూర్తానికి నాదైన రీతిలో/ నాకుచేతనైన రీతిలో సహాయం చేస్తూంటా నేను.

వధూవరులిద్దరి మధ్యన ఒక తెర పట్టుకుంటూంటారు కదా, అసలుకి తెల్లని వస్త్రాన్ని ఒక స్వస్తికాకారముగా లిఖించి దానిని తెర పట్టాలి. కాకపోతే కొన్నిచోట్ల

"తెర వెనుక అందం, తెరతీస్తే బంధం"

"దివిలో నిర్ణయం, భువిలో పరిణయం"

వంటివి చూసి, వరుడికి ఇంతకన్నా ఉత్తమంగా, శ్రేయోదాయకంగా, శుభముహూర్తం వేళకి భగవదాశిస్సుల సూచికగా తెరసెల్లా ఉంటే బావుంటుందనిపించి

"చూపులు కలిసే శుభవేళ"

"కల్యాణ మహోత్సవ శుభవేళ"

అన్న శీర్షికతో తెరసెల్లాలను శ్రధ్ధతో తయారుచేస్తూంటా....

దీనివల్ల మూడు ఉపయోగాలు.

(1) "అప్పటి దాక ఆ మాటలూ ఈ మాటలూ మాట్లాడుతూ కాలక్షేపం చేసేవారికి మండపంలో ఇట్లాంటిది చూడగానే ఒకరకమైన ఏకాగ్రత (పిచ్చా పాటీ కన్నా శుభవిషయ చర్చ)

(2) పెళ్ళి కొడుక్కి మరీ కళ్ళముందే సుందరమైన భగవద్రూపం చూడగానే అప్రయత్నం గా మానసిక ప్రశాంతత, ఏకోన్ముఖత (ఇది పెళ్ళి కొడుకులు చెప్పినదే).

(3) ఆ తెరసెల్లా పట్టుకునేది నేనే కాబట్టి వధూ వరులిద్దరికీ సుముహూర్తానికి ఒకరి భ్రూమధ్యం లో ఒకరు చూడండి. అదే కల్యాణం అంటూ చివరాఖరి నిముషం లో కూడా హెచ్చరిక చేయటానికి సావకాశం దొరకటం...

అల్లా వివిధ పెళ్ళిళ్ళకు నేనేసిన తెరసెల్లాలు...

ఇదీ వాటి మాతృక ....

రేఖా విలాసం

నేనేసిన బొమ్మల్లో ఇదోటి.

దీన్లో ప్రత్యేకతలేమిటో ఎవరైనా చెప్పగలరా?

(దీని మాతృకతో పాటు, దీని వెనకున్న కథా కమామిషు వివరాలు తర్వాత టపాలో ..)

నూకలాయనకిదో నూలుపోగు - 1 !!!

నాదోపాసనే జీవిత పరమావధిగా ఆరు దశాబ్దాల పాటు సంగీత సాహిత్యాలకు అనితర సాధ్యమైన సేవ జేసిన ప్రముఖ సంగీత విద్వాంసులు డా. నూకల చిన సత్యనారాయణ గారికి పద్మభూషణ్ అవార్డు వచ్చిన శుభ సందర్భంలో వారికి పద్య కుసుమాంజలి

సీ

సంగీత సామ్రాజ్ఞి సంప్రదాయపు కంచి

గద్వాల చీరల్ని గట్టినట్టు

స్వర, రాగ, తాళాలు స్వర్గ సీమలు జేరి

తాదాత్మ్యతనుబొంది దవిలినట్లు

కృతుల సంగతులన్ని కరుణించి నాల్కపై

నటరాజ నాట్యమ్ము నాడినట్లు

నాదాబ్ధి మధియించి, నారదాదుల భక్తి

నావలో భావమ్ము నడచునట్లు

తే.గీ.

గాన మాలపించు మధుర గళము మెచ్చి,

వేయి చంద్రులు జూచెడి వేళలందు (@)

అమ్మహామహోపాధ్యాయు నాదరించి

పద్మ 'భూషణ ' మిచ్చెరో 'పాణి', 'వాణి' (*)

(*) శ్రీపాద పినాకపాణి

(@) విశాఖ జిల్లాలోని అనకాపల్లిలో యజ్ఞ చయనమ్మ, అన్నపూర్ణేశ్వర శర్మ దంపతులకు 1927 ఆగస్టు నాలుగోతేదీన ఆయన జన్మించారు. ఇది వారి సహస్ర చంద్ర దర్శన వత్సరం. భారత ప్రభుత్వం ఏ కారణం చేతనో ఆయన సేవల్ని ఇన్నాళ్ళకు గానీ గుర్తించలేకపోయినా సరిగ్గా ఎనభై నాల్గో సంవత్సరం లో ఈ ప్రతిష్ఠాత్మక అవార్డు లభించటం దైవ సంకల్పమే తప్ప కేవలం యాదృచ్చికం కాదేమో.

కం

వాణికి, శాస్త్రీయమ్మౌ

గానానికి, త్యాగరాజ కృతులకి, విద్వత్

శ్రేణికి సత్కారమ్మిది

బాణికి, గురుడౌ పినాక పాణికి చెందున్

త్యాగరాజ ఆరాధనల్లో నూకల వారితో ఫొటోల్లోని వారు

(1) శ్రీ చింతలపాటి కాశీ విశ్వనాథ శర్మగారు (మా మామగారు)

(2) శ్రీమతి శారద గారు (నూకల వారి శిష్యురాలు, మా అత్తగారు)

(3) శ్రీమతి శ్రీవల్లీ లావణ్య (నా శ్రీమతి)

(4) వటపత్రమ్మీద త్యాగరాజులు (నా గీత)

నూకల వారితో

మరిన్ని రాతలూ, మరికొన్ని గీతలూ తర్వాతి టపాలో ...........

సంక్రాంతి లక్ష్మీ, నీ ఎడ్డ్రస్సెక్కడ?

తేదీ మారి అప్పుడే గంటకుపైనయ్యింది.

కాలుష్యం కొంచం కునుకు తీసొద్దాం అని వెళ్ళింది గావాల్ను. రోడ్ల మీద సంచారం ఆట్టే లేదు. ఆలోచనలు నిర్మానుష్యం గా ఉన్న రోడ్డు మీద గంటకి 120 కిలోమీటర్ల వేగంతో రౌండ్లు కొడుతున్నాయి.

ఏదో తెలీని గుబులు... ఉస్సురని నిట్టూర్చా...... ఈ నిస్సత్తువ ఇవ్వాల్టిది కాదు. పండగ దగ్గరికొస్తూంటే, మనసంతా ఏదో తెలీని వెలితి..... పట్టుమని పది రోజులు కాలే. న్యూ ఇయర్ సంబరాలయ్యి. అయినా ఏదో ఆవేదన. ఆలోచనలు భారంగా ఉన్నాయి.

తెలుగువారి పండగ సంబరాలు వర్ణించాలంటే ఎందుకో సినిమాల్లోనూ, చిత్రకారుల బొమ్మల్లోనూ పల్లెటూరి అందాలే కనువిందు చేస్తూంటాయి. ఎందుకో.. ... ఒక అతిథి, ఒక మురారి, ఒక పెళ్ళి సందడి, ఒక కలిసుందాం రా.......చెప్పుకుంటూ పోతూంటే లిస్టు చాంతాడల్లే ఉంది....

కోకిలలూ, పిచ్చుకలూ, చిలుకలూ కిలకిలా రావాలు చేస్తూ సందడి చేసే ఇంటి పెరళ్ళు ఉంటాయనో, పాడిపంటలతో పచ్చటి వాతావరణం ఉంటుందనో...

దూడలూ, మేకలూ చెంగు చెంగుమని దూకుతూ ఆడుకోటానికి విశాలమైన లోగిళ్ళు ఉంటాయనో....

రంగు రంగుల రంగవల్లులు ఇల్లంతా వేసుకోటానికి వీలుగా ఉంటాయనో,

బసవన్నలూ, హరిదాసులూ... పిల్లకాలువలో ఈతలూ, గాలిపటాల పందేలూ, 25-30 మంది హాయిగా కింద కూర్చుని పిచ్చా పాటీ మాట్లాడుకుంటూ బంతి భోజనాలు చేందుకు వీలుగా ఉంటుందనో.. ఎందుకో...

బస్సుల్లో, రైళ్ళల్లో, పల్లెటూళ్ళల్లో ఎక్కడ చూసినా పండగ సందడే సండడి. నా చుట్టూ మాత్రం ఆవరించిన చీకటి... ఎందుకిల్ల???

పుండు మీద కారం చల్లినట్టు వివిధభారతి లో మల్లీశ్వరి పాట "ఊరు చేరాలి, మన ఊరు చేరాలి" అని. ఉన్నట్టుండి బ్రేకయి పోయా... వెక్కి వెక్కి ఏడ్చా...తేరుకోడానికి కనీసం అరగంట పట్టిందనుకుంట.....

చూసినవాళ్ళు నవ్వుతారని తెలుసు.. కానీ ఏం చెయ్యను? మీరేచెప్పండి?

అదో స్వాప్నిక జగత్తు అని అనిపిస్తూంటుంది...బ్రతుకీడ్చటానికి పట్టణాలూ...పండగలకి పల్లెటూళ్ళూనా??

పండగ దగ్గరకొస్తోందని పళ్ళు, పూలు, కొత్త బట్టలు, బంధువులు, మొదలైనవి అన్నీ సమకూర్చుకుంటూంటే మీ ఇంట్లో ఉన్నట్టుండి సందడి అంతా మాయం అయిపోయినట్టుంటే మీరు మాత్రం ఎల్లా ఉంటారేం? నా మానసిక పరిస్థితి అల్లానే ఉంది.

ఇంతకీ నేనెవరో గమనించారా? నేనే... మీ సిటీ ని. పండగ పబ్బాల సందడికై కళ్ళు కాయలు కాచేలా ఎదురుచూసే మీ పట్టణాన్ని. పండగలప్పుడు మాత్రమే గుర్తొచ్చే పల్లెటూరికి స్వయానా అక్కని. పద్దమనిషైన తర్వాతనుంచీ చెల్లెళ్ళివ్వగలిగే ఆనందం లో కనీసం నాలుగోవంతు కూడా ఇవ్వలేక్పోతున్నా అని తల్లడిల్లే మీ నగరాన్ని.

అందరూ ఆనందించే క్షణాలలో నాకు మాత్రమే ఎందుకింత శిక్ష?

(*) పొలం పుట్రా, నగా నట్రా అన్నీ తాకట్టు పెట్టి ఉద్యోగావకాశాలపేరుతో ఊరొదిలేసి రావటానికి అనవసరమైన అడియాశలు కలింగించాననా?

(*) తల్లిదండ్రులెలా ఉన్నారో పట్టించుకోడానికి క్షణం కూడా తీరిక లేని జీవితాన్ని అందిచాననా?..

(*) మొగుడూ పెళ్ళాం నాలుగు చేతులా సంపాదించుకుంటే ఆనందం దానంతట అదే వచ్చేస్తుందనే వితండవాదానికి ఊపిరులూదాననా?

(*) పక్కవాళ్ళు ఒకళ్ళనొకళ్ళు కొట్టుకుంటున్నా పొడుచుకుంటున్న్న నిలబడి చోద్యం చూడచ్చు లేకపోతే పట్టనట్టు మన పని మనం చూసుకోవచ్చు అనే ధోరణిని సమర్ధించాననా?

(*) మన పనిభారం మనదైనప్పుడు ఇంట్లో తల్లిదండ్రులు, భార్యా పిల్లలూ అందరూ మననే అర్ధం చేసుకోవాలి, సర్దుకుపోవాలే కానీ వాల్లకంటూ ఇస్టాలూ, కోరికలూ ఉంటాయి అని గమనించుకోలేని వింత తర్కానికి ఊతం అందించాననా?

(*) నిరంతర పరుగు పందేరం లో సూర్యోదయాన్నో, చల్లటి సూర్యాస్తమయాన్నో ఆనందించి ఎంతకాలం అయ్యింది అని ఎవరైనా ప్రశ్నిస్తే ఒక వింత పశువుని చూసినట్టు చూసే అలవాటు చేశాననా?

ఎందుకు?

ఎందుకు నాకు ఈ శిక్ష? చెప్పండి? ఇవన్నీ చేసింది నేనా? నాకు మాత్రం మనసుండదా? అది మాత్రం ఆనందాన్ని కోరదా? మీరైనా చెప్పండి....

ఏం చేస్తే పండగ వాతావరణం మాఇంట్లోనూ తాండవిస్తుందో ...దయచేసి చెప్పండి. నేనూ మా చెల్లెళ్ళూ మళ్ళీ ఆ పాతరోజులలో లాగా ఆనందంగా జీవించే అవకాశం ఈ దగ్గరలో ఉందా? దయ చేసి చెప్పండి..

మీకెవరికైనా తెలిస్తే ఆ సంక్రాంతి లక్ష్మి ఇల్లెక్కడో ఎడ్డ్రస్సు చెప్పి కాస్త పుణ్యం కట్టుకోండి... కాళ్ళు కడిగి నెత్తిన జల్లుకుంటా.. ప్లీజ్.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~@@~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ఈ సంక్రాంతికి మీ ఇంట పాడీ పంట ఇబ్బడి ముబ్బడి గా 'పొంగా'లని, రంగవల్లులతో ఇల్లు కళ కళ లాడాలని, కోకిల కుహు కుహూ రాగాలతో , హరిలో రంగ హరి అనే హరిదాసు పాటలతో, డూడూ బసవన్న ఆటలతో, పచ్చని తోరణాలతో మన ఇంట పండగ వాతావరణం సందడి చెయ్యాలని, సంతోషాన్ని ఇవ్వలేని ఆలోచనలని భోగి మంటల్లో వేసేసి, చిరునవ్వులతో తేలికైన మనసులు పై పైకి గాలి పటాల్లగా ఎగరాలని, క్లిష్ట పరిస్థుతులు చుట్టు ముట్టినా, ఆత్మ స్థైర్యం సడలక, చిరునవ్వులు జీవితాల్లో నిండాలని శుభాలు చేకూరాలని ఆశిస్తూ

సంక్రాంతి శుభాకాంక్షలతో .... మీ నగరి.

గమనిక:

(1) అన్యాపదేశంగా ఉన్నట్టు, నిందా స్తుతి అన్నట్టు చిన్న పిల్లలు ఉక్రోషంతో పితూరీలు చెప్పినట్టు అనిపిస్తోంది కదూ? ఔను మరి... ఎన్ని ఉన్నా పండగ హడావుడి రూటే వేరు కదా..... మీరు సరిగ్గానే అర్ధం చేసుకుని ఉంటారని ఆశిస్తున్నా.

(2) రాత - గీత లో ఈ సంక్రాంతి గీతలు నావే.

కొంటె కృష్ణుడు -స్ఫుర్తి - 2

గోకులం లో రాత్రి ఒక ఇంట్లోకి ఒక పిల్లి చొరబడింది ట. చప్పుడు చెయ్యకుండా వంటింటికి వెళ్ళి, కళ్ళు మూసుకుని పాల కుండ లో పాలు తాగుదాం అనుకుంది ట. నాలుకకి పాలు తగల లేదు. కళ్ళు తెరిచి చూసేసరికి కుండ ఖాళీ గా ఉంది ట. ఇదేమిటబ్బా అనుకుంటూ వెనక్కి చూసే సరికి అక్కడ ఒకావిడ దీనికేసి అనుమానం గా గుడ్లురిమి చూస్తోంది ట. అయ్యొ అదెమిటి? నేను ఇంకా ఏమీ చెయ్యందే.. ఈవిడ నన్ను అనుమానిచ్చెస్తోంది? అని అటూ ఇటూ చూసిందట. ఆప్పుడే తలుపు చాటున ఒక తెల్ల మీసాల పిల్ల వాడు కనిపించాట్ట. అప్పటికి గానీ అర్ధం కాలేదు.. ఎంత పెద్ద గోతిలో పడిందో.. వార్నీ.. ఎంథ పని చెశాడు? ఆ పిల్ల వాడినే చెవి మెలేసి రోటికి కట్టింది ఈవిడ. అల్లంటిది, వాడికి లేకుండా పాలు నేను తాగేను అని కనక అనుమానించిందంటే ఇంక నా పనేం గానూ...అని ఒకటే ఇది అయిపోతోంది ట. దానిని చూసి ఆ పిల్ల వాడు ముసి ముసి నవ్వులు నవ్వుకుంటున్నాట్ట.

పద్యం

బాలుడు చెప్పడాయె ! తన భావము మాతకు తెల్వదాయె ! ఆ

పాలును లేకపోయే ! అనుమానము మాత్రము నిల్చిపోయే ! మా

ర్జాలమునౌట నాదు అపరాధమటంచు తలంచు పిల్లినిన్

లీలగా జూచి నవ్వు మధు సూదనుడిచ్చుత సర్వ సంపదల్ !!

పద్య స్ఫూర్తి

ఈ క్రింది తిరుపతి వెంకట కవుల పద విన్యాసం నచ్చి అనుకరిస్తూ రాశా అని అనుకుంటున్నా.. (యతి మైత్రి విషయం దక్క....)

వేసవి డగ్గరాయె ! మిము వీడుటకున్ మనసొగ్గదాయె ! మా

వాసము దూరమాయె ! బరవాసము చేయుట భారమాయె ! మా

కోసము తల్లిదండ్రులిదిగో యదిగో యని చూచుటాయె ! వి

శ్వాసము కల్గి వే సెలవొసంగిన పోయెదమింక భూవరా !!

సౌందర్య లహరి - స్ఫూర్తి -1

శంకర భగవత్పాదుల సౌందర్య లహరి శ్లోకానికి స్ఫూర్తి పొంది నేను రాసిన తెలుగు పద్యాన్ని మన్నించగలరు (అనువాదం కాదు సుమా...)

రాముడూ స్ఫూర్తి అని నేను రాస్తున్న టపాల లో మధ్య ఇది రాయటానికి వెనుక రెండు కారణాలు ఉన్నాయి.

(1) తెలుగు తేజం రాఘవ గారి బ్లాగ్పఠనం తో నాకు నిన్న రాత్రి జాగరణ అయ్యింది. ఆయన రాసిన పద్యాలు రామానుభూతి కై, రామ దర్శనార్థమై పరితపించే 'నాదు జిహ్వకున్ పానకమయ్యె '. వారి భక్తి, వాక్పటిమ నాలో స్ఫూర్తి కలిగించాయి. వారికి అనేకానేక నమస్సులు. ఇక్కడ ప్రస్తావిస్తె పులిని జూసి నక్క వాత పెట్టుకున్న చందం గా ఉంటుందేమో ... కానీ .. ఆయన అంధ్రీ కరణ పద్యాలు చదివి ఉత్సాహం ఉరకలెత్తింది. కొత్త బిచ్చగాడు పొద్దెరుగడు కదా.. అందుకే దూకా..(తప్పో ఒప్పో నేర్చుకోవచ్చు కదా చిన్నవారైనా విద్యాధికులైన వారి వంటి వారి నుండి అని...)

(2) నా మిత్రులు నీ టపాల్లో రాముడు మంచి బాలుడు అనే కోవకెనా ఇంకేమైనా కూడా ఉంటయా? పైగా కృష్ణుడి బొమ్మ పెట్టావు రాముడి గురించి రాశావు .. అని భీష్మ ఏకాదశి నాడు అడిగినప్పుడు నేను ఎప్పటికీ నా హృదయ రాముడు రాముడే.. స్మిత వక్త్రో మితా భాషీ పూర్వ భాషీ కదా..(I feel, I am some how obsessed with Rama) అందుకే నా దృష్తి లో రాముడు ఎప్పటికీ మంచి బాలుడే. కృష్ణుడు కొంటె కోణంగె. ఇద్దరూ నా హృదయ నాథులే అయినా రాముడంటే ఒక సాఫ్ట్ కార్నర్.

అయినా ఆ అపవాదు మాత్రం ఎందుకని కొంటె కృష్ణుడి గురించి కలిగిన ఒక భావం రాశా. (ఇది చిరంజీవి శ్రీమాన్ రాఘవ గారికి ఆశీస్సులు గా భావించి రాస్తున్నావారి అమ్మ పద్యాలకి ముగ్ఢుణ్ణై ... 22 ఏళ్ళ చిరుత ప్రాయము వారు అనుకుంటూ...)

నా బ్లాగు పేరు లోనే సూచించినట్టుగా నేను ఈ పద్యాల 'రాత ' బడిలో ఎల్.కే.జీ. చదువుతున్న చిన్న పిల్ల వాడిని. ఎప్పటి లాగా నే యతి నియమోల్లంఘన ను పెద్ద మనసుతో క్షమించెయ్యండి. మంచి పద్యాలు కొంచం కొంచం గా ప్రత్నించి తొందరలో నే నేర్చుకుని, రాసే ప్రయత్నం చేస్తా..

సౌందర్య లహరి శ్లోకం.

शरज्ज्योत्स्ना शुध्धाम शासियुत जटा जूट मकुटाम

वरत्त्रसत्त्राण स्फटिका घटिका पुस्तक कराम

सक्क्रुन्नात्वा नत्वा कथमिव सतां सन्निदधते

मधु क्षीर द्राक्षा मधुरि मधुरीणा: परिणत:

సౌందర్య లహరి శ్లోకం.

శిర మకుటంబు చంద్రుడు శరదృతు వెన్నెల దేహకాంతి ! శ్రీ

కరముల పుస్తకంబు వరదాభయముల్ స్పటికాక్ష మాలయున్

వర ధరియించి మ్రొక్కిడిన వారికి పాలును, ద్రాక్ష, తేనియున్

వరముగ వాక్కు నందు నిడు తల్లి కృపన్ గను నెల్లవేళలన్ !!

ఇక కొంటె కృష్ణుడి విషయానికొస్తే..

గోకులం లో పిల్లల అల్లరి ఎక్కువయ్యింది ట. ఆందరూ చాడీలు చెబుతూంటె ఇక లాభం లెదు అని తల్లి అనుకుందిట.

ఫద్యం.

బాలుని పట్టి తెచ్చి నొక రోటికి గట్టె యశోద ! బాలుడున్

కాలు కదల్చనెంచి నొక వేలును చూపగ తల్లడిల్లుచున్

మాలిమి తోడ బల్కె "మము గాచుటకున్ గిరి నెత్తినట్టి నీ

కేలుకు రక్ష శ్రీ హర"ని, అట్టి యశొదయె మీకు రక్షగన్ !!

అల్లరి పిల్ల వాడు చిటికిన వేలు చూపిస్తే ముడి విప్పేస్తుంది కదా అని తప్పించుకో జూచాట్ట. ఆవిడకి మాత్రం ఎంత పెద్ద కొండని మోసేసాదో నా బంగారు కొండ, ఎంత కష్టమయ్యిందో అని ఎప్పుడూ బుగ్గలు ఒత్తుకుంటూ అనుకుంటూంటుంది ట. అల్లాంటిది పిల్లవాడు వేలు చూపెట్టగానే.. ఇక పరుగు పరుగున వచ్చి కౌగలించుకుని "అయ్యొ వెర్రి నాగన్నా... నీకు నెప్పి ఇంకా తగ్గలేదా నాయనా ' అంటుందిట. అప్పటి దాకా వాడు చేసిన అల్లరి అంతా హుష్ కాకి.....అంతటి ప్రేమాప్యాయతలు ఒలకబోసే తల్లి యశోద మీకు రక్ష యగుగాక. !

చిన్న పాటి వివరణ.

పిల్ల వాడిని రోటికి కట్టింది చిన్నప్పుడూ, గోవర్ధన గిరి నెత్తింది కొంచం పెద్దైన తర్వాత కదా అని ఎవరికైనా సందేహం కలగచ్చు. పోతన గారు కృష్ణుణ్ణి యశోద ఒక్క సారి మాత్రమే కట్టింది అని చెప్పలేదు కదా.. కృష్ణుడు తర్వాత ఎప్పుడైన అల్లరి చేసి ఉంటె చెవి మెలేసె కూడా ఉండచ్చు.