Showing posts with label రాముడు - స్ఫూర్తి. Show all posts
Showing posts with label రాముడు - స్ఫూర్తి. Show all posts

Wednesday, November 27, 2024

రాముడు స్ఫూర్తి - పాదసేవనం

శ్రవణం, స్మరణం, కీర్తనం, పాదసేవనం, అర్చనం, వందనం, దాస్యం, సఖ్యం, ఆత్మనివేదనం అని నవవిధ భక్తులని భాగవతం చెబుతుంది. అందులో పాదసేవనం అనగానే నా వరకు నాకు ఠక్కున గుర్తుకు వచ్చేది ఇద్దరు. ఒకరు హనుమంతుల వారు, రెండవది లక్ష్మీ అమ్మవారు. 

రాముడు ఎప్పుడు గుర్తుకు వచ్చినా  కళ్ళముందు మెదిలే రూపం 

దక్షిణే లక్ష్మణో యస్య వామే తు జనకాత్మజా । 

పురతో మారుతిర్యస్య తం వందే రఘునందనమ్ అన్నదే. 

హనుమంతుల వారు ఎప్పుడూ రాముల వారి పాదాల వద్దే కనిపిస్తారు. అలానే స్వామి వారి పాదాలు అనగానే వైకుంఠం లో పాలకడలి పై శేష తల్పమున పవళించిన స్వామివారు, ఆయన పాదసేవ చేస్తూ అమ్మవారు ఇదే రూపం కనిపిస్తుంది.

హనుమంతుల వారిని చూసినప్పుడు ఒక చిలిపి ప్రశ్న తలపుకు వచ్చింది. ఎందుకు స్వామి వారి పాదాలు వత్తుతూ ఉంటారు అని, అమ్మవారిని తలుచుకోగానే అది మరింత బలపడింది. ఆవిడ కూడా అంతేగా, ఎప్పుడూ ఆయనగారి కాళ్ళొత్తుతూ కనిపిస్తారు. అంతలోనే సమాధానం కూడా స్ఫురించింది. 

లీలార్ధమ్ము నహల్య గాచుతరి కాలేమైన నొప్పెట్టెనో !

కాళీయాస్ఫట రత్నమానికములన్ గాల్నొచ్చెనో ఏమొకో !

నేలా శ్రీసతి కేశవాంఘ్రి యుగమున్నెల్లప్డు కేల్నొక్కెడు

న్నౌలే ! నేటికి వేంకటేశు గవుద న్నద్దేముగా కప్రమున్ !!


అప్పుడెప్పుడో అహల్యకు శాపవిమోచనం ఇవ్వడానికి శిలను తాకావు, అప్పుడేమైనా కాలు నెప్పి పుట్టిందా? కాళీయుని మదమణిగించి నృత్యము చేసే సమయంలో మణులేమైన గుచ్చుకున్నాయా? (కాళీయ ఫణిమాణిక్య రంజిత శ్రీ పదాంబుజా) ఎందుకు అమ్మవారు ఎప్పటికీ కాళ్ళు ఒత్తుటూ ఉంటారు? అవునులే అప్పుడెప్పుడో అనంతాళ్వారులు ఒక గడ్డపార చిన్నపిల్లవాడిపై విసిరితే చుబుకం పై దెబ్బ తగిలింది అని, గర్భాలయంలో వేంకటేశ్వరులకు ఆ గాయం కనిపించింది అని ఉపశమనమునకై పచ్చకర్పూరం అద్దగా అక్కడ ఇంకా నెప్పి/ మంట ఉన్నవేమో  అని ఇప్పటికీ మనం అద్దటం లేదూ, అలానే అమ్మవారు, హనుమంతులవారు కూడా అనుకుంటున్నారేమో అని చిలిపి ఊహ.. 

గవుద = చుబుకము = గడ్డం      


Saturday, October 10, 2020

రాముడూ- స్ఫూర్తి - దత్తపది

Vijaya Bhaskar Rayavaram
గారు B+ with Bhaskar .అనే కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు. అందులో నేటి అంశం పద్య లహరి. స్వర్గీయ ఎస్.పి.బాల సుబ్రహ్మణ్యంగారి బహుళ ప్రచారంపొందిన వేర్వేరు సినిమా పాటలలోని నాలుగు పదాలతో (దత్తపది) రామాయణార్థములో ఒక పద్యము, భారతార్థంలో ఒక పద్యము చెప్పమన్నారు. కార్యక్రమంలో భాగంగా సిరాశ్రీ గారు ఒకే పాటలోని నాలుగు పదాలతో ఒక పద్యాన్ని చెప్పారు. వారలా అంటూండగానే నాకూ స్ఫూర్తి కలిగి ఆశువుగా వ్రాసాను. కార్యక్రమం సమయాభావంకాకూడదు కాబట్టి అక్కడ ప్రస్తావించలేదు. ఇక్కడ ప్రకటిస్తున్నాను..

పదాలు : యురేక, సకమికా, నీ ముద్దు, తీరేదాకా

రామాయణార్థం: హనుమ సంజీవనీ పర్వతమును తీసుకు వచ్చిన సమయం ఒక వానర సైనికుని హృదయ స్పందన.

భళిరా ఏమది వాయురేఖ ! గగనవ్యావృత్తమై నౌషధా
ఖిలమై వచ్చె నగమ్ము! పంచకమికన్ కించిత్కృపా వృష్టిమై
చలగంగా మృతులైన వానరులుకున్ సంజీవనీ ముద్దు గా
లిలజీవమ్మిడె ! మారుతీ ! ఋణము తీరేదాక సేవించెదన్ !!

లక్ష్మణుని మూర్చనుండీ ఉధ్ధరించటానికి సుషేణుడు నాలు మొక్కలను తేవయ్యా అంటే సర్వౌషధ సంపన్నమైన సంజీవని పర్వతాన్నే తీసుకొచ్చేశాట్ట హనుమ. ఒక జెట్ ప్లేనో అంతకన్న వేగంగా వెళ్ళగలిగేదో పయనిస్తే మనకు కనిపించేది దాని మార్గమే. అలా హనుమ వెళ్ళి వస్తూంటే సంజీవనీ పర్వతం ఒకటే ఎగిరి వస్తోందా అన్నట్టు కనిపిస్తోందిట దూరం నుండీ... ఎంత కరుణ కాకపోతే రణరంగం (పంచకము) నకు ఆ పర్వతం తేవడం వల్ల, పర్వతం మీద ఉన్న ఔషధముల మీదుగా ఎగిరిన ముద్దు గాలి (పిల్లగాలి) సోకి మృతులైన వానర వీరులు సజీవులైనారట.. ఆంజనేయుని ఋణము తీర్చుకోలేను ఆజన్మాంతమూ అతనిని సేవింతునని ఒక వానరుని భావన !!!

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
భారతార్థం: కృష్ణలీల సందర్భం - ఒక గోపిక అంతరంగం.

భళిరా నీమురళీ ద్యురేఖ గగనవ్యావృత్తమై చెల్వగో
కుల స్త్రీ మానసమెల్ల పంచకమికన్ ! గో, గోపికా, గోపకుల్
చెలులై రాసవిలాస లీలలను నిల్చేరంట ! నీ ముద్దు మ
ల్లెల మోమెంతని చూచినా తనివితీరేదా? కనా కష్టమే !!

కృష్ణుని వేణుగానం ఒక వెలుగు రేఖయై (ద్యు రేఖ) ఆకాశమంతా సుడులు తిరుగుతూ గోపికల మానసమును ఒక రణరంగం (పంచకము) గా చేస్తున్నది. కృష్ణుడొక్కడే పురుషుడన్నప్పుడు గోవులూ, గోపకులూ, గోపికలూ అన్న బేధం లేకుండా అన్ని ప్రాణులూ రాసలీలా విలాసములో చెలులై నిలిచిపోయారట. ముద్దు మల్లెల మోమును ఎంతచూచినా తనివి తీరేనా? కనా కష్టమే అని గోపిక భావన

Wednesday, April 16, 2014

రాముడూ- స్ఫూర్తి - సాధించెనే !

కవిత్వం వికసించడానికి అనువైన పరిస్థితులను పెద్దన్నగారు నిరుపహతి స్థలంబు, రమణీ ప్రియదూతిక మొదలైనవన్నారు గానీ .. నా వరకు నాకు వసంతఋతువు, ఉగాది, వసంత నవరాత్రులు, రామనవమి.. రామనామం వీటిలో ఏ ఒక్కటైనా చాలు కవిత్వమూ, మంచి మంచి ఆలోచనలూ రావడానికి..  అలా వచ్చిన ఒక ఊహే.. ఈ టపా...

నవరాత్రులలో త్యాగరాజ ఘనరాగ పంచ రత్న కృతులు వింటూండగా ఒక సంశయం కలిగింది. తనలో ఏమైనా లోపముందేమో అని బాహ్య ప్రపంచములో ఉన్న మానవులు చేస్తున్న తప్పిదాలను తనకు ఆపాదించుకుని దుడుకుగల నన్నే దొర కొడుకు బ్రోచురా అని.. కీర్తన జేస్తారు త్యాగరాజ స్వామివారు.. ఆ కీర్తనలో బ్రోచేవారెవరురా అని అడగడమే గాని స్వామి వారిని రాముడు కరుణించినట్లు సొల్యూషన్ (ప్రశ్నలకు సమాధానాలు)  కనిపించదు.. మూడవదైన సాధించెనే ఓ మనసా కృతి చాలా వింతైనది. నిందా స్తుతిలో ఉన్నట్టు నిర్వచనాలున్నాయి... అసలు ఆ కృతే (సంగీత జ్ఞానం పెద్దగాలేని) నా మట్టి బుఱ్ఱకు చిత్రాతి చిత్రంగా అనిపిస్తుంది.. ఆపై ఒక ఆలోచన/ ఊహ కలిగింది.. దాని అక్షరరూపమే ఈ టపా...

Sunday, January 29, 2012

రాముడు- స్ఫూర్తి- మాతృ హృదయం


శ్రీ కృష్ణ జననం కథ చదువుకుంటున్నప్పుడు దేవకీ దేవికి సప్తమ గర్భంగా జన్మించిన బలరాముణ్ణి యోగమాయ గోకులానికి చేర్చింది, ఆ తరువాత కృష్ణుడు పుట్టడం, కావలి వాళ్ళందరూ నిద్రపోతూంటే వసుదేవుడు బుట్టలో పెట్టి తీసుకెళ్ళడం, యమున దారినివ్వటం, ఆదిశేషుడు గొడుగుపట్టడం వంటివి చదువుతున్నప్పుడు యోగమాయ అక్కడ పుట్టడమేంటి, మహా విష్ణువు ఇక్కడ పుట్టడమేంటి, వసుదేవుడు అంత రిస్కు చేసి అక్కడి పిల్లనిక్కడ, ఇక్కడి పిల్లవాణ్ణి అక్కడ మార్చడం ఏమిటి? యమున దారినివ్వడమేమిటి? ఎంచక్కా బలరాముడిలా ఆ పుట్టేదేదో అక్కడే పుట్టెయ్యచ్చు కదా, అంతగా అయితే దేవకికీ వసుదేవుడికీ కనిపించి అన్నయ్యలాగానే నేనూ గోకులంలో పుట్టి పెరిగి వస్తాను అని చెప్పవచ్చుకదా అని ఒక ప్రశ్న పుట్టింది (ఊహే కావచ్చుగాక). దాన్లోంచి పుట్టిన సమాధానమే ఇది...

Saturday, October 29, 2011

రాముడు- స్ఫూర్తి - గ్రహణం

కార్తీక మాసం ఆరంభమయ్యింది, శనివారం కదా అని మా అబ్బాయితో కూర్చుని న్యాసం చేస్తూంటే " వక్త్రే సరస్వతీ తిష్టతు, నయనయోశ్చంద్రా దిత్యౌ తిష్ఠేతాం, సర్వతో వాయుస్థిష్ఠతు" అని వినగానే వాడడిగాడు అంటే ఏమిటి నాన్నా అని (ఆ పేర్లు వాడికి కొంచం పరిచయమున్నవి అవడం తో). సరస్వతీదేవి  నాలుక పైన, సూర్య చంద్రులు రెండు కళ్ళలోనూ, వాయువు అంతటా ఉన్నాడని అర్థం నాన్నా అన్నా...(వాడెక్కడ శివుడి తలమీద చంద్రుడుంటాడు కదా మళ్ళీ కళ్ళల్లో ఉండడమేమిటి అని అడిగేలోపు ఇంకేదో విషయం పైకి ధ్యాస మరల్చేశాను).

ఆ తర్వాత అదే విషయమై ఆలోచించటం మొదలెడితే ఒక ఊహ తట్టింది...

రవి యొక కంట వెల్గులిడు రాతిరి ఱేడు మరొక్క కంట నీ
భువి పయి వెల్గులీనునని పుత్రునకున్ వివరించువేళ చ
క్షువులను గీటి ఆడెనొ రఘూత్తముడున్ తన తండ్రి తోడ శై
శవమున! నాటి నుండి రవి చంద్రులకున్ గ్రహణమ్ము లొచ్చెరో !!

స్ఫుర్తి:
(1) నాగమురళి గారి ఆకాశంలో ఆంబోతు, కామేశ్వరరావుగారి దీపావళి చందమామ చదువగా ఊహలటువైపు సాగటం..
(2) మా అబ్బాయికొచ్చినట్టే సందేహాలు రాముడికీ వచ్చి ఉంటాయి, వాళ్ళ నాన్న ఒడిలో కూర్చుని ఆటలాడేటప్పుడు (అసలే ఆయనగారికా అబ్బాయంటే బహు గారాబమాయె) వాళ్ళ నాన్ని అడిగి ఉంటే ఆయన ఏమని సమాధనం చెప్పేవారో కదా అని కలిగిన ఆలోచన. కుడి కన్నుగీటగా సూర్య గ్రహణమూ, ఎడమ కన్నుగీటగా చంద్ర గ్రహణమూ అయ్యాయేమో...

మనసైనవాడు కన్నుగీటితే లభించే "కిక్కు" ను వర్ణించటం అలవిగాదు. అందులోనూ పసిపిల్లల బోసి నవ్వులు, కంటి చూపులూ.. అబ్బో మరింత ముద్దొస్తున్నట్టుంటాయి.  ఆ కొంటె కనుచూపుతోనే కద బాలకృష్ణుడు కూడా గోపికలందరి మనసునూ కొల్లగొట్టింది..

కావాలంటే సంపూర్ణ సూర్య గ్రహణమప్పుడు కనిపించే గోల్డెన్ రింగు ను చూడండి...










Monday, August 1, 2011

రాముడూ - స్ఫూర్తి -2 (కొనసాగింపు)


(భావం పన్నెండేళ్ళ క్రితం భద్రాచల యాత్రలో కల్గినా ఇన్నాళ్ళకు మళ్ళీ భద్రాచలయాత్ర అయినపిదప పద్యరూపం ధరించింది. అందుకే దీని శీర్షిక రాముడూ - స్ఫూర్తి -2 (కొనసాగింపు) అని ఇచ్చాను. )


రాముడు అడవి లో పయనిస్తూంటే ఒక సంఘటన జరిగిందిట. అది ఇరు ప్రాణుల సంభాషణ. అందులోనూ తల్లీ పిల్లల మనో భాషణం , అదీ రాముడితో.


" పిల్లలు అమాయకులు. పసితనం వీడి పోలేదు. రాముడు గనక స్వీకరించక పక్కన పెట్టేస్తే మిగిలిన వారితో పోల్చుకుని తామేం తక్కువ చేసాం, తమ తప్పేముంది  అని మనసులో నొచ్చుకుంటారు. తాము పుల్లగా ఉన్నామన్న నిజాన్ని గుర్తించలేని పసి హృదయం కదా.. ఉడుకుమోత్తనం తో బుంగ మూతి తో బాధ పడతారేమో" అని తన పిల్లలని హృదయానికి హత్తుకుని పట్టుకుని ఉన్నదట. పండి పోయినా రాలిపోనీయకుండా...


పుల్లని వారలంచు రఘుపుంగవడే స్పృశియింపకున్న ! నా
పిల్లలు ఆర్తితోడ విలపించెదరేమొ ! ఫలాలు పండినన్ 
ఉల్లము నందు హత్తుకొని యుంచెద రాలగనీక రాఘవా !!
తల్లులు తల్లడిల్లరటే? తాళుదురే పసివారి శోకము 
త్ఫుల్లసరోరుహాక్ష ! మదిపూజలు గైకొనరా! మనోహరా !!   


అయితే ఆ పిల్లలు అమాయకులేం కాదుట.


అయ్యో.. ఒక వేళ మనం పుల్ల గా ఉన్నాం కదా అని రాముడు గనక తినకుండా మనని పక్కన పెట్టేస్తే , "నా కడుపున పుట్టటం వలన కదా వీరికి రామ స్పర్శానుభూతి లేకపోయిందే " అని తల్లి మనసు నొచ్చుకుంటుందేమో అని పండి పోయినా సరే నేల రాలి పోకుండా ఆ తల్లి ని అలాగే హృదయానికి హత్తుకునే ఉండిపోయాయిట. 


అమ్మరొ! పళ్ళుపుల్లనని అచ్యుతుడే దలపోవ "నాదు గ 
ర్భమ్మున బుట్టి సేవనిడు భాగ్యము గోల్పొయెనంచు క్రుందు" మా
యమ్మ ! భరింపగల్గుదుమె ఆయమ బాధ ! మనస్సెరుంగమే 
గమ్మున వ్రాలకుండ బిగి కౌగిలి నుండెద మెంత పండినన్ !
(మమ్ము క్షమింపుమయ్య జన మాన్య! అధర్మమనెంచబోకుమా !! )


(అధర్మము+అని+ఎంచబోకుమా = అధర్మమనెంచబోకుమా  అని అనుకున్నాను తప్పైతే సరిజేయగలరు)
ప్రకృతి ధర్మానుసారం పండిన పళ్ళు వ్రాలిపోవాలి, కానీ ఇక్కడ ధర్మ వ్యతిక్రమమౌతున్నా అధర్మమని భావనచేయకుమయ్య అని వినతి . తల్లి బాధ పడకూడదని పిల్లలు.. పిల్లలు బాధ పడకూడదని తల్లీ... ఒకరి కోసం ఒకరు ఆలోచిస్తూ బాధ తెలియకుండా హృదయానికి హత్తుకుని ఉండిపోయాయిట. అన్యోన్యత్వం... పరస్పరం భావయన్తః పరస్పరం బోధయన్తః 


ఇంతకీ ఆ తల్లి ఎవరో తెలుసా.. "నేరేడు చెట్టు". రాముడు ఈ అన్యోన్యత్వానికి ముగ్ధుడైపోయాడు. అందుకే మరు జన్మ లో "కృష్ణ" వర్ణం ఎంచుకున్నాడేమో ...ఇంతటి 'ఉన్నతమైన' భక్తీ భావం ఉంది కనుకనే పళ్ళ చెట్లలో చాల 'ఎత్తుకు' పెరిగే చెట్టు కూడా నేరేడు చెట్టు మాత్రమె....

Wednesday, July 27, 2011

భద్రాద్రి సీతారాముల వారి గోత్రనామాలు



మా ఇంట రాముల వారి కళ్యాణం గత పాతికేళ్ళుగా నిర్వహిస్తున్నా... మా నాన్నగారు రాసి పెట్టిన స్వామి వారి గోత్రనామాల పుస్తకం కనపడక ఈ సంవత్సరం కొంచం ఖంగారయ్యింది. ముక్కు రాఘవుణ్ణి, కామేశ్వరరావు గారినీ, తెలిసిన మిగిలిన సాహితీ బంధువులనీ అడగటానికి ప్రయత్నం చేశా ఆఖరు నిమిషంలో, కానీ వివరాలుతెలియలేదు

మొన్న భద్రాచలం లో ప్రధానార్చకులవారిని అడిగి వ్రాసుకుని వచ్చాను. మీ అందరికోసమై ఇక్కడ పొందుపరుస్తున్నా....ఇది  "శంఖచక్రధారి అయిన భద్రాచల రామ నారాయణుని ప్రవర. అయోధ్యా రాముడిది కాదు)

అమ్మవారు:
చతుర్వేదాధ్యాయినీం, సౌభాగ్య విశ్వంభరీం, నిరాకార, సాకార చతుజిగీశ్వర త్రయార్షేయ ప్రవరాన్విత సౌభాగ్య గోత్రోద్భవాం....
విశ్వంభరశ్శర్మణో  నప్త్రీం
రత్నాకరశ్శర్మణః పౌత్రీం
క్షీరార్ణవశ్శర్మణః పుత్రీం
శ్రీ సాక్షాన్మహాలక్ష్మీ స్వరూపిణీం సీతా నామ్నీం ఇమాం కన్యాం

అయ్యవారు:
అనంత వేదాధ్యాయనే, అచ్యుత పరబ్రహ్మణే, ఆదినారాయణాయ
నిరాకార, సాకార, పరవ్యూహ, విభవ, అంతర్యామి అర్చావతార పంచార్షేయ ప్రవరాన్విత అచ్యుత గోత్రోద్భవాయ
పరబ్రహ్మ శర్మణో నప్త్రే
వ్యూహనారాయణ శర్మణః పౌత్రాయ
విభవవాసుదేవ శర్మణః పుత్రాయ
సాక్షాన్నారాయణ స్వరూపాయ శ్రీ రామ చంద్ర పరబ్రహ్మణే వరాయ

(మా నాన్న గారు అజ, రఘు దశరథ వంశ ప్రవర వాశిష్ట మైత్రావరుణుల గోత్రప్రవరతో చెప్పేవారేమోనని లీలగా గుర్తు)    

Monday, November 16, 2009

రాముడూ - స్ఫూర్తి - తరాజు

రాముడూ - పళ్ళు.

రాముని దాసులందరును రాజులె, నిక్కము భాగ్యరాజులే !!
రాముని సన్నుతించి కపిరాజుయు, త్యాగయ, నాగరాజులున్,
రామ రథంబునౌచు ఖగరాజు, హయమ్ము, మృగాధి రాజులున్,
ఈ మహిలోన 'రాజు 'లన నింత యశంబు గడించిరంట ! నా
నామము గూడ రాజె! మరి నన్నెటు బ్రోచెదొ? ఎట్లు గాచెదో ??

చింతలన్ని "గొలుసు" చిక్కులై తూగాడు,
పక్షపాతి "ముల్లు" ఫలిత మిచ్చు !!
"పళ్ళెరద్వయంబు" పనికిరాదాయెనా ?
మిమ్ము గొలుచు భాగ్యమీయలేవె?

పూజ చేయలేను ! పుష్పాలు తేలేను !
బొజ్జ నింపలేను బువ్వ తోడ !!
మనసు తెలుపలేను ! మాటాడగాలేను !
ఇట్టి జన్మ మిస్తివెందుకయ్య !!!

ధరణి పైన నెల్ల ధర్మంబు రూపుగా
అవతరించి నట్టి అమృత మూర్తి,
ఏమొసంగ గలను? ఏరీతి సేవించి
అమరమైన యశము నరయ గలను?

అనుచు తలచి, దు:ఖమతిశయించగ "త్రాసు"
మథనపడ దొడంగె మనసులోన.
"త్రాసు"అంతరంగ మవలోకనము జేసి
హృదయనాథు డాదరమున పల్కె !!

"ఆడుదానిహత్య, అడవిలో కపిహత్య
నేరమనుచు నిశ్చయించి జనులు
శబరి కోర్కె తీర్ప; శరభంగు తరియింప
ధర్మ మంచు తలపదగునె? చెపుమ?

తప్పు ఒప్పులనుచు తర్కింప పనిలేదు
ధర్మ విహితమెల్ల తనకు "నొప్పు"
ధర్మ రహితమెల్ల "తప్పౌను", పరికింప
కర్మ మొకటె నిజము, కర్త సాక్షి !

కర్మసాక్షి వౌచు కరుణతో ధర్మమ్ము
తీర్పులిచ్చి గొడవ తీర్చువేళ
ఇట్టి ధర్మ సూక్ష్మ మిలలోన ప్రసరింప
జేయగలవు, 'నన్ను' చేరగలవు !!

మంచి చెడుల మీద మనసునిల్పితిరేని
'నన్ను ' తెలియ లేరు, నరులు, మునులు
మంచిచెడుల ధర్మ మర్మంబు తెలుయుటే
'నన్ను' తెలుసుకొనుట, నడచు కొనుట !!

అని వచించె రాము"డంచేత ధర్మాస
నంబొసంగ సాగె నమ్మకమ్ము !!
ఇద్ధరిత్రి పైన నిదె కారణమ్మహో !
అతిశయోక్తి కాదు, ధర్మ మూర్తి !!.

ధర్మ నిరతి నెరిపి ధరణితలమ్ముపై
రామ రాజ్య ఫలము రంగరించి
సగుణ మార్గ మిచ్చి, సత్య నిష్ఠత నేర్పి
తత్త్వమంద జేసె త్రాసు ముల్లు.

స్ఫూర్తి:
(1) భైరవభట్ల కామేశ్వర రావు గారు "తన తనా తనన తనా" అనుకుంటూ ప్రశ్న వేస్తున్నప్పుడు సుప్రభాతం లో "నాగాధి రాజ గజరాజ హయాధి రాజాః" అన్న శ్లోకం గుర్తొచ్చింది.. అందరూ రాజులే కావాల్సి వచారే.. అందుకే కీర్తనలకి కూడా త్యాగ 'రాజే' కావాలనుకున్నట్టున్నాడు.కొంపతీసి ఆయనక్కూడా వర్గపట్టింపూ, గట్రా ఉన్నయా ఏమిటి? అని డౌటు వచ్చింది. మరి నాసంగతెట్టా? నా పేరు లో రాజు లేదే అని ఒక భావన వచ్చింది.. అంతలోనే మదిలో మెదిలింది ఈ తరాజు.

(2) జీవితంలో ఒడిదుడుకులు, సుఖ దుఃఖాలు కలుగుతూంటే... రెండిట్లోనూ నన్ను చూడమని రాముడు చెబుతున్నాడేమో అనిపించింది. సుఖానికి పొంగిపోవటం, దుఃఖానికి క్రుంగిపోవటం కన్నా మధ్యస్థం గా ఉండాలి అని భావన వచ్చినప్పుడు త్రాసు గుర్తుకు రావటం, త్రాసుతోనే న్యాయస్థానమూ.. దానితోటే ధర్మాసనమూ గుర్తుకు వచ్చాయి. న్యాయస్థానమూ, ధర్మాసనం అనీ ఎందుకన్నారు? ధర్మస్థానమూ, న్యాయాసనమూ అని ఎందుకనలేదు చెప్మా అని ఆలోచిస్తున్నప్పుడు కలిగిన భావన. రాముడు నదచి చూపినది ధర్మం... రాముడి సమదృష్టిని నిర్వచించగలిగేది త్రాసు మాత్రమే. ధర్మమాధారంగా న్యాయ నిర్ణయం చేయటం, "వామాంకస్థిత" అన్నట్లుగా త్రాసు ప్రక్కనుండగా, దాని స్ఫూర్తితో తీర్పునిచ్చేది ధర్మాసనం అని తట్టిన భావన.

Saturday, July 11, 2009

రాముడూ - స్ఫూర్తి -10 - పళ్ళు.


ఆ
తీయనైన పండ్లు తినిపించ వలెనంచు
తపన జెంది, శబరి తనివి తీర
అడవి లోన వెదికి అరుదైన ఫలరాశి
నేరి తెచ్చి రాము నెదురు జూచె !!

ఆ
ఎదురు చూపు లోనె ఏళ్ళెన్నొ గడవగా
ఫలములన్ని మిగుల పండ సాగె !
జవములన్ని యుడి
గి చరమాంకమును జేర
ఎండి పోవుచున్న ఎదను జూచి,

ఆ
'అమ్మ' లేని మాకు అమ్మైన, నాన్నైన
నీవె గాదె దిక్కు నీరజాక్షా ??
ఈ ఉపేక్ష లేల, నీకింతమరుపేల?
అవని పౌత్రులన్న అలుక లేల?

ఆ
అనుచు తల్చి, దుఃఖ మతిశయించగ, పండ్లు
నతులొనర్చి, రాము నడుగ సాగె
"ఎండి పోయె జన్మ మింకిపోయెను ఆశ !
వైరి కైన ఇట్టి బ్రతుకు వలదు !

ఉ
"ఏ తప మాచరించినను, ఎన్ని వ్రతమ్ములు చేసియున్ననున్ !
ఏ తరి పూల 'బూచినను ', ఎన్ని దినమ్ములు వేచియున్ననున్ !
మా తల రాత మారదొకొ ! మమ్ము భుజించుట కిచ్చ
గించవో !
ఈ తపనంతయు
న్నిసుక నింకిన తైలమొ ! శాప గ్రస్తమో !! "

ఆ
అనుచు మనసు లోని ఆక్రోశమును తెల్ప
గుండె లోని బరువు కొంత తీరె.
నీటి లోని అలలు నెమ్మదించిన రీతి
కుదురుకున్న మనసు కుదుట చెందె.

ఆ
మనసు లోని చింత మటుమాయ మవ్వగ
ఫలము పలికె మధుర
వాక్కు లిట్లు
"ఏ సహాయమిత్తు మే రీతి సేవింతు
మెరుక పరచవోయి ఇనకులేశా !

ఆ
ఎట్టి దేశమైన, ఏకాలమైననూ
అధిక శక్తి
నొసగు అమృత ఫలము
స్వీకరింపుమయ్య శ్రీరామ చంద్రుడా !
ఎండు ఖర్జురమ్ము, ఎండుద్రాక్ష !!

కం
ఎండిన ఫలముల బ్రతుకుల
పండుగ దినమొచ్చునట్లు వరమిటు లిడుమా!
పండిత పామర రంజక !
దండములివె ! స్వీకరించి దండిగ తినుమా !"

ఆ
పండ్ల హృదయ కుహరమవలోకనము జేయ
విశదమయ్యె పూర్ణ విమల భక్తి
అందు వలన రాముడాఢ్యుడై 'డ్రై ఫ్రూట్సు'
*
నారగించి, మొరల నాలకించె !


స్ఫూర్తి:
(1) మొత్తం భావాన్ని పద్య రూపం లో ఇద్దామన్న ప్రయత్నం 'రామా ఆర్త రక్షామణీ' పద్యాలని చదువుతున్నప్పుడు తట్టిన ఆలోచన.
(2) రాముడూ thanks giving అనుకుంటున్నప్పుడు, శబరి ఆశ్రమం లో పళ్ళూ గుట్టలు గుట్టలు పడి ఉంటాయి అని ముందు పద్యం లో భావన వచ్చింది. వాటికి మానసం ఉంటే రాముడి తో ఏమని మొర పెట్టుకునేవో కదా అని ఆలొచన వచ్చినప్పుదు కలిగిన భావన 'డ్రై ఫ్రూట్సు' అని.

Wednesday, June 17, 2009

రాముడూ - స్ఫూర్తి -9 - కోతులు

ఏ రోజుకారోజు శబరి అనుకునేదిట- రాముడు ఈరోజు వస్తాడేమో, ఎన్నింటికి వస్తాడో, ఎంత ఆకలితో వస్తాడో ఏమో అని ప్రతి రోజూ రాముడి కోసం అడవంతా తిరిగి, నేలపై రాలి ఉన్న పళ్ళను ఏరుకుని వచ్చేది. ఏ పళ్ళు తియ్యగా ఉన్నాయి , ఏ పళ్ళు పుల్లగా ఉన్నాయి అని చూసి సిద్ధంగా ఉంచేది. రాత్రి వరకూ చూసి పడుకునే ముందు ఇంక రేపు వస్తాడేమొ అనుకుంటూ నిరీక్షణతోనే కాలం వెళ్ళబుచ్చేది. తెల్లారిన తర్వాత మళ్ళీ అదే పని..అడవంతా తిరిగటం, నేలపై రాలి ఉన్న పళ్ళను ఏరుకుని రావటం...

అయితే రాముడి కోసం తెచ్చిన పళ్ళు గుట్టలు గుట్టలు గా ఆశ్రమం లో పడి ఉండేవి కదా వాటితో అడవిలో జంతుజాలానికి యమ సంబడంగా ఉండేదిట. ముఖ్యం గా కోతులకి. కష్టపడి అడవంతా తిరిగి చెట్లమ్మటా పుట్లమ్మటా వెతుక్కుని తినక్కర్లేదు కదా అని కోతులు, చిలుకలూ, మిగిలిన పక్షులూ ఆ పళ్ళ గుట్ట ల దగ్గరే కాపురం ఉండేవిట. రాముడి కోసం తెచ్చిన పళ్ళు మీరెందుకు తింటున్నారు అని ఆవిడ అడిగేది కాదు. తల్లి కదా... పిల్లలు కడుపు నిండా తింటే సంతోషించేది.

అలా ఆశ్రమం లో కాలక్షేపం చేస్తున్నప్పుడు రాముడి గురించి శబరి అనుక్షణం తలచుకునేవన్నీ వినేవారుట. ముసలావిడ కదా.. వార్ధక్యం.. అందునా ఒంటరి గా ఎదురుచూసేది. తనలో తాను మాట్లాడుకోవటం.. చుట్టూ చేరిన జంతు జాలంతో మాట్లాడడం .. దీనితో వాళ్లకి కూడా రాముడి తో పరోక్ష బంధం ఏర్పడి పోయిందిట... ఎంతగా అంటే.. వీళ్ళందరూ కూడా ఆవిడకి మల్లే రాముడి కోసం ఎదురుచూడటం...రాముడే ధ్యాస, రాముడే ధ్యానం గా అయిపోయారుట. అందుకే ఆవిడ కూడా రాముడితో నీ కోసం నిరీక్షణ చేస్తూ, నీకై తపించే వానరులున్నారు. అలా ముందుకి వెళితే తారస పడతారు వారు నీకు సహాయపడతారు అని చెప్పిందిట. (recommendation....)

అయితే అలా అప్పనంగా తిన్న పళ్ళ కు కృతజ్ఞతగా ముసలావిడ మర్నాడు అడవికి వెళ్ళేప్పటి కి పళ్ళు పండినాయో లెదో చెట్టు మీదే రుచి చూసి చెప్పేవిట చిలుకలు. చెట్లన్నిటిపై గెంతి పండిన పళ్ళు నేలరాలేట్టుగా చేసేవిట కోతులు.

ఇంతకీ ఆ అలవాటు తోనే అప్పటి నుండీ ఇప్పటి దాక కూడా కోతులు చెట్లపై కుప్పిగంతులు వేస్తూనే ఉన్నాయి....చిలుకలు రామచిలుకలై జామ పళ్ళను చిలక్కొట్టుడు కొడుతూనే ఉన్నాయి...

(శబరి 'రామా రామా ' అని ప్రతీ దానికీ తలచుకోవటం చూసి చిలుకలు కూడా 'రామా రమా ' అనటం నేర్చుకుని రామచిలుకలు అయ్యాయి. ఆవిడ రుచి చూసి పెట్టటం చూసి అవీ అలానే చేస్తున్నాయి)

పలుకు పలుకులందు పలుమారు దలపోసి
చిలుక లాయె రామ చిలుక లట్లు.
అనుకరించు నేర్పు అలవాటు గా నయ్యి
పక్షి జూడ సాగె పండ్ల రుచులు.

'తిన్న ఇంటి ఋణము' తీర్చుకొనగనెంచి
కోతులెగుర సాగె కొమ్మలందు
పండ్ల కొరకు వెదుకు పనిలేని రీతిలో
సాయపడిరి గాదె శబరికిట్లు.

స్ఫూర్తి:
యాదగిరిగుట్టలోనూ, అన్నవరంలోనూ క్షేత్రపాలకుడు ఆంజనేయస్వామి. బహుశా అందుకే నేమో అక్కడ ఎప్పుడూ బోలెడన్ని కోతులు ఉంటూంటాయి. దర్శనం కోసం మేము వరుసలలో నిలబడి ఉన్నప్పుడు కోతులు కుప్పిగంతులు వేస్తూ చెట్లనీ, కొయ్య స్తంభాలనీ కుదిపేస్తూ వీరంగం వేస్తూంటే తట్టిన ఆలోచన.

Sunday, April 12, 2009

రాముడూ - స్ఫూర్తి -8- జల చరాలు.

రాముడితో రాళ్ళు ఇట్లా సంభాషిస్తున్నప్పుడు ఆ రాళ్ల క్రింద నున్న సముద్రం నుండీ ఇంకొన్ని గొంతులు వినిపించాయిట.

"రామా నువ్వు సర్వ సుగుణ రాశివనీ, గుణ శ్రేష్ఠుడవనీ, యావత్ ప్రపంచం, నీకు తోచిన రీతి లో సేవ చేసుకుంటున్నారనీ తెలిసి, మేమూ మాకు చేతనీన సహాయం చేసి తరిద్దాం అని ఆత్రం గా ఎదురు చూస్తూంటే నీ స్నేహితుడొచ్చాడని గుహుని పడవ ఎక్కి వెళ్ళిపోతావా స్వామీ !! మేమేం అన్యాం చేసాం స్వామీ !! అప్పుడంటే సీతమ్మవారు కూడా ఉంది. పోనీ లే అని సర్దుకు పోయాం. కనీసం రెండవ సారైనా వారధి నిర్మించే సమయంలోనైనా నీ పాద స్పర్స దొరుకుతుందని ఎంతో ఆశపడ్డాం. మమ్మల్ని మాత్రం వద్దనుకున్నవా తండ్రీ !! నిన్ను అర్చించుకునేందుకు మేము మాత్రం అర్హులము కాదా ! మా జన్మకి చరితార్ధకత లేదా !! అని అడుగుతున్నాయిట నీటి లోని జల చరాలు.

రాముడన్నట్ట "అరెరే ! పాపం వీళ్ళు కూడా ఎంత నొచ్చుకుని ఉంటారో కదా !! అస్సలు గమనిక లో లేకపోయిందే !! వీరి మనోభీష్ఠాన్ని తీర్చవలసిందే" అని కృత నిశ్చయుడయ్యట్ట.

అందుకేం కృష్ణావతారం లో మొట్టమొదట చేసిన పని - వాళ్ళ మధ్యకి వెళ్ళి పోయాట్ట. కామర్సు భాష లో చెప్పలంటే ఏదైతే carry forward అవుతుందో అదే brought forward గా కనిపిస్తూంటుంది కదా !! అలా . అందుకే మొట్ట మొదట గా ఈ పని అయిపోవాల్సిందే అని యమున వద్దకి వెళ్ళాట్ట.

యమున, అందులోని జలచరాలూ ఆనందంతో "పొంగి పోయాయి ట". అదీ - యమున పొంగిపోవటం వెనుక ఉన్న అసలు కథ. లేక పోతే ఎంతో మంది మహర్షులు, యాదవులు వేసుకున్న పథకం మారిపోయి నీటి మధ్య నుండీ కృష్ణుడు రావటానికి బలమైన కారణం వేరే ఏమిటీ కనబడటం లేదు. కంసుడి మృత్యువు దేవకీ దేవి అష్టమ గర్బ్భం గా రాబోతున్నదని పలికిన అశరీర వాణి ఆ పరంధాముడే వస్తూంటే, ఆ మాత్రం అయినా చెప్పక పోదా.. ఏర్పాటు చేయకపోదా. ఆకస్మికం గా (సాప్ట్వేర్ భాషలో చెప్పాలంటే) dynamic గా ప్లాను / పథకం మార్చేయటానికి బలమైన కారణం ఇంతకన్న ఏమయ్యుంటుందంటారు?

కన్గొన లేని బాధ కడ కన్నులు నింపగ పల్కె "నావలో
నిన్గొని పోయిరొక్కపరి, నీటను వారధి గట్టి రాపయిన్
నిన్గను కోర్కె తీరదొకొ ! నీ దయ రాదొకొ ! నీవు నీటిలో
మున్గిన వారి గోడు విని మోక్ష మొసంగగ వేగ రావొకో "!

స్ఫూర్తి: భద్రాచలం లో వరదలు ప్రతీ ఏడూ వస్తూంటాయనీ, అవి వచ్చినప్పుడు ఈ మేర వరద నీరు చేరుతుంది అని స్థానికులు రాముల వారి కోవెల ప్రాకారం గోడల పై నీటీ చారలు చూపించినప్పుడు కలిగిన భావన. బహుశా గోదావరి లో జల చరాలన్నీ కనీసం ఏడాదికొక్కసారైన రాముల వారు నడయాడిన ప్రదేశం మనసారా ముద్దాడి తిరునాళ్ళు చేసుకోవాలని ఉవ్విళ్ళూరుతూంటాయేమో...

Tuesday, April 7, 2009

పచ్చనైన చెట్టు పద్యమయ్యె! - రామాయణం

భైరవ భట్ల కామేశ్వర రావు గారు http://www.padyam.net లో పద్యం తో కసరత్తు లో పచ్చనైన చెట్టు పద్యమయ్యె అని మొదటి సమస్య ని పూరణ కు ఇచ్చారు. ముందు ఒక పద్యం రాసా..

తేట తెనుగు గాలి తెమ్మెరలు 'గద్యాలు',
స్వాంత 'వచన' విరులు, స్వాగతింప,
సేద దీర్చి అతిథి సత్కార ములుసేయు
పచ్చనైన చెట్టు 'పద్య ' మయ్యె !!

సాహిత్య పరంగా 'గద్యం, వచనం, పద్యం ' లతో పూరణ బాగానే అనిపించింది కానీ తృప్తి కలగలేదు
రామనవమి భావాల్లో నే ఇంకా తూగుతున్నందుకో ఏమో ఆ పద్యాన్ని పూరించే ప్రయత్నం లో రామాయణ స్ఫూర్తి తో మరి రెండు భావాలు మెదిలాయి.

రామ కథల కల్ప వృక్షమ్ము నననేమి?
కాండలందు ఇక్షు ఖండ మెట్లు
అలరె? నంచు గురుడు అడుగ శిష్యుడు తెల్పె
'పచ్చనైన చెట్టు', 'పద్య మయ్యె' !!

అయినా తృప్తి చాలలేదు.

గరళ తరులు నీదు కరుణ సోకగ నెట్లు
మరలె మరల మరులు మరువలేక?
అమృత కరము నైన కర పత్రమేదయ్యె?
'పచ్చనైన చెట్టు', 'పద్య మయ్యె' !!

* గరళ తరువు = విష వృక్షం.

రామ నామ మహిమ ఎంతటిదంటే దానిని పట్టుకున్నవాడు ఎటువంటి వాడైనా వాడికి మహత్వం అబ్బాల్సిందే, రామాయణ కల్ప వృక్షాల పుస్తకాలు ఎన్ని అమ్ముడయ్యాయో విష వృక్షాలూ అన్ని అమ్ముడయ్యాయి. బాంధవమున నైన పగనైన వగనైన అన్నట్టు తిట్టుకుంటూ నైనా రామ నామాన్ని జపించాల్సిందే... తిట్టుకుంటున్నప్పుడు అక్కసు తో ఇంకొచం ఎక్కువ సార్లు అంటామేమో కూడా ... మంచో చెడో 'పట్టున్న 'విషయం లెకుండా పుస్తకాన్ని రాయడమూ వీలుకాదు, రాసినా గీసినా అది చదివేవాడూ ఉండదు. కాబట్టే 'వాణ్ణి 'పురుషుడు అన్నారేమో. దాశరధీ శతకం లో చెప్పినట్టు చెప్పాలంటే... "మ్రొక్కిన నీకె మ్రొక్క వలె, మోక్ష మొసంగిన నీవె ఈవలెన్ తక్కిన మాటలేమిటికి?" ఇప్పటి కాలానికి అనుగుణం గా చెప్పుకోవాలి అంటే మేనరిజమ్సు ఏ రజనీకాంత్ కో రామారావుకో పెడితే జనాలు నీరాజనాలు పడతారు కానీ సైడు కారెక్టరులకి పెట్టరూ, పెట్టినా అవి అంతగా పండవు. ఒక 'బిల్లా ' కావాలన్న, ఒక 'లవకుశ 'కావాలన్న.. సరైన హీరో కావాలి

మళ్ళీ అసలు విషయానికి వచ్చేస్తే, అందుకేనేమో విశ్వనాథ సత్యనారాయణ గారిని వాళ్ళ నాన్నగారు "రాస్తే గీస్తే రామాయణం రాస్తే అర్ధం పరమార్ధం గానీ కవిత్వాలు ఎన్ని రాస్తే మాత్రం ఏముందీ రా " అన్నారుట. రామాయణం ఒక నవల/ పుక్కిట పురాణం అనుకున్నా, ఆ పాత్రలూ, దానిని మలచిన విధానం... దాన్లోని కథ, అప్పటి నుండీ ఇప్పటి దాకా అలా చెప్పుకుంటూ వచ్చేలా ఊరించ గలుగుతోంది అంటే దాన్లో 'ఏదో 'ఉంది. వెతుక్కున్న వారికి వెతుక్కున్నంత. ఒక సినిమా అందరికీ నచ్చాలని లేదు. ఒక కథ అందరికీ నచ్చాలనీ లేదు. అందుకే ఇంతక ముందు ఎందరో రాసిన రామాయణాన్నే మీరూ ఎందుకు రాస్తున్నారు అని అడిగితే విశ్వనాథ వారు ' ఏ జీవ లక్షణానికి సరిపోయింది ఆ జీవ లక్షణం ఉన్నవాడు చదువుకుంటాడు. ఇంతక ముందు ఎందరో తిన్న, నా ఆకలి నాది, నా రుచి నాది, నా తృప్తి నాది అన్నారు ట (నేను విన్నదె కానీ నిజమో, కాదో నాకు తెలీదు అనుకోండి). అప్పుడు రాశారుట రామాయణ కల్పవృక్షం కావ్యాన్ని. అమోఘమైన రచన. నేను చాలా కొంచమే చదివాను కానీ చదువుతున్నంతలో ఎదో తెలియని మత్తు. సాహిత్యాన్ని, దాన్లోని రసాస్వాదన నిపూర్తి గా అర్ధం చేసుకోలేదు కూడా.

అయినా రాముడన్నా విశ్వనాథ అన్నా ఎంతో ఇష్టం కాబట్టి ఇద్దరినీ స్మరించుకుందామని ఈ టపా రాస్తున్నా..

నా రుచి నాది, నా తృప్తి నాది .

గమనిక. మీ భావాలు అందుకు విరుధ్ధం గా ఉంటే అది మీ వ్యక్తి గత స్వేచ్చ. నా భావాలే సరైనవని నేను అనటం లేదు. మీరు అనదలచుకుంటే ఇక్కడ మాత్రం దయచేసి మీ అక్కసు వ్యక్త పరచకండి. మీ మీ బ్లాగుల లో యధేచ్చ గా వ్వ్యక్త పరచుకోండి.

ఈ మాత్రం సహకరించండి.

Sunday, April 5, 2009

రాముడూ - స్ఫూర్తి -7- రాళ్ళు.

అందరికీ శ్రీ రామ నవమి శుభాకాంక్షలు !!
పుంసాం మోహన రూపాయ పుణ్య శ్లోకాయ మంగళం.

మోహనమైన రూపు నవమోహనమై ప్రసరించు చూపు స
మ్మోహనమైన భాషణము మోదము కూర్చు ప్రవర్తనమ్ము మ
న్మోహనమైన రీతి నగు మోమున గన్పడు రాముడా జగ
న్మోహను డెల్లకాలముల మోక్ష పథమ్మున నిల్పు గావుతన్ !!

ఆఫీసు హడావుడి తో రాముడూ స్ఫూర్తీ పై గత కొద్ది రోజుల గా రాయలేకపోయా. రాముడి దయవల్ల రెండ్రోజులు రామ నవమి చేసుకోవటం తో కొంచం సమయమూ, అనందమూ, ఉత్సాహమూ కలిసి వచ్చి మళ్ళీ ఇంకొక టపా రాస్తున్నా.

ఇక రాబోయే 4-5 టపాలూ రాముడూ - Thanks Giving పైనే ఉంటాయి. రాముడూ - స్ఫూర్తి- రాళ్ళూ, రాముడూ -స్ఫూర్తి- జల చరాలూ, రాముడూ -స్ఫూర్తి- పళ్ళూ, |మొ|

ముందు గా రాముడూ - స్ఫూర్తి- రాళ్ళూ

రాముడు తనకి సహాయ పడ్డ వారందరికీ కృతజ్ఞతా భావంతో ఆశీ:పూర్వకంగా వరాలను అనుగ్రహించాడు ట. అప్పుడే ఆ వరుసలో ఆఖరున ఉడుత ఉన్నదనీ దానిని ఏవిధం గా అనుగ్రహించాడో ఇక్కడ మనం చదువుకున్నాం.....

ఉడుత గుర్తుకురాగానే వారధీ నిర్మాణం మదిలో మెదిలిందిట రాముడికి. వారధీ నిర్మాణం లో ముఖ్య భూమిక వహించిన వారిని అందరినీ మనసులో తలచుకున్నాడుట. రాముడు ధర్మ స్వరూపుడు కదా... ఆయనకు అందరూ ఒక్కటే.అందుకే నర వానరులను ఎటువంటి భేధాభిప్రాయం లేకుండా సమానం గా చూచాడు. స్మృతి పథం లో మెదలిన కొందరు ప్రత్యేకమైన వారిని పలకరించటానికి తానే వారి వద్దకు చేరుకున్నాట్ట.

వారెవరో కారు... మన రాళ్ళు. వారధి వద్దకు చేరుకుని అడిగాడట రాళ్ళను. నీటి పై తేలియుండడమే కాక అశేష వానర సేననూ సముద్రం దాటించటానికి మీరు చేసిన సహాయం అమేయం. రామ నామ మహిమ ను చాటిన మీ భక్తి ప్రపత్తులు అమోఘం. మీకు ఏ వరం కావాలో కోరుకోండి అన్నాడుట.

అచేతనములూ, ప్రాణ రహితములూ అనుకునే రాళ్ళ లో కూడా మనసుంటుందని భావించి రాముడు వారి మనోగతాన్ని అవలోకనం చేసుకోడానికి కళ్ళు మూసుకున్నాట్ట. నువ్వు సముద్రుడిని దారి ఇవ్వమని కోరుతూ మూడు రోజులు దీక్ష చేపట్టినప్పుడు మాత్రం మేమందరం ఎంత మనోవేదన అనుభవించామో తెలుసా.. నీ సేవ చేసే అవకాశం దొరికే ఒకే ఒక్క అదృష్టమూ చేజారిపోవలసిందేనా..అని. నీ సేవ చేయగలుగుతామో లేదో అన్న భారం తో బరువెక్కిన మా తనువులు నీ నామాన్ని ధరించే అవకాశం రావటం తో తృప్తి తో తేలికైపొయాయి... ఇది చాలు అన్నాయిట. అయితే వారిలొ చిన్ని గులక రాళ్ళు మాత్రం రాముడి వంక బుంగమూతి తో చూస్తున్నాయిట. బుంగమూతి ఎందుకుట అంటే బంధుత్వం కలుపుతున్నయిట (చిలిపి గా). పోనీ మీరు చెప్పండి అన్నాడుట రాముడు. అందరూ మనసు బండరాయి ని చేసుకుని అని వాడుతూంటారు. ఏం? బండరాయికి మాత్రం మనసుండదా..?అందరూ అసలు అలా ఎందుకు అనాలి అన్నాయిట. తేనెలొలికే పూల బాలలకు మూణ్ణాళ్ళ ఆయువువెందుకిచ్చావో నీకే ఎరుక. కాకపోతే బండరాలను చిరాయువులు గా ఎందుకు దీవించావు? చెప్పు - మా జన్మ కి సార్ధకత ఎలా? అని అడిగాయిట.

అప్పుడు అన్నాట్ట రాముడు మీ హృదయాన్ని ఆవిష్కరిస్తే అవి చాటి చెప్పే సత్యాలు, ధర్మాలూ శాశ్వతం గా నిలిచి ఉంటాయి. శిల శిల్పం అయినప్పుడు మాత్రమే చిరాయువుగా నిలిచినందుకు సార్ధకత అన్నాడుట. అప్పటి నుండీ శిలలు శిల్పాలై, విగ్రహాలై ఆలయ ప్రాకారాల్లో భగవన్మహిమ ను చాటుతూ చిరస్థాయి గా నిలిచాయిట.

చం:
తడవగ రాళ్ళు నీదు 'మరదళ్ళు'ను కాదొకొ - 'బావ' కావొకో !
పుడమిజ తోడబుట్టువుల పూజలు నోములు నీవెరుంగవో !
(జడములచేతనమ్ములని జాగొనరింపగ నెంచుచుంటివో !)
అడుగిడి జన్మ సార్ధకత నందునటుల్ శిల శిల్పమౌనటుల్
కడపటి కోర్కె తీర్చగదె ! కావగ రాగదె ! బ్రోవ రాగదే !!

స్ఫూర్తి !!
మా అమ్మగారు భద్రాచలం లో పసుపు రాయి, కుంకం రాయి, నార చీరలూ చూడడానికి అతి కష్టం మీద నడుస్తూ ఎంత అదృష్టమో కదా, రాముడు నడచిన రాళ్ళను చూస్తేనే ఇంత సంతోషం గా ఉందే, ఇక ఆయన నడిచినప్పుడు ఇవెంత ఆనందించి ఉంటాయో కదా అని అన్నప్పుడు కలిగిన భావన. రామార్పణం.

Friday, February 20, 2009

రాముడూ - స్ఫూర్తి - 6 - ఉడుత.

రామాయణం లో ఉడుత ది ఒక ప్రత్యేక స్థానం. అది మనకందరికీ తెలుసు. ఆ కథ వెనుక నాకు స్ఫురించిన ఒక భావన.

రామాయణం లో ప్రధాన ఘట్టం రావణ వధ జరిగిపోయింది. తన ధర్మ సంస్థాపనా మార్గం లో సాయం చేసిన వారందరినీ ఏం కావాలో కోరుకొమ్మన్నాడుట రాముడు. జాంబవంతుడు నీతో యుధ్దం చెయ్యాలని ఉంది అన్నాడుట. అలా ఒక్కొక్కరే వచ్చి ఏవేవో కోరుకున్నారుట.

ఆ వరుసలో ఆఖర్న ఉన్నవారిని చూసి రాముడి కళ్ళు మెరిసాయిట. తనే లేచివచ్చి పలకరించాట్ట. "పూర్వ భాషీ.." కదా... ఆ ఆప్యాయతకు అక్కడున్నవారందరూ చాలా పులకరించారుట. ఇంతకీ అక్కడున్నది మరెవరో కాదు. మన ఉడుత. నీకేం కావాలి అని అడిగాడుట.

"నను పాలింపగ నడచీ వచ్చితివా... స్వామీ !! ఏమని కోరుకుందును?

మనకి అత్యంత ఇష్టమైన వారి సాన్నిధ్యం లో ఉన్నప్పుడు మనం ఎక్కడ ఉన్నాం, ఏం తింటున్నాం, ఏం మాట్లాడుతున్నాం, ఏం చేస్తున్నాం అన్న స్ఫురణ ఉండదు. అన్నీ కరిగి పోయిన స్థితి లో ఉంటామట కదా, అదీ తెలియదు నాకు కానీ ఏదో అనుభూతి మాత్రం మిగిలి ఉంది. ఇంతకపూర్వం మనం కలుసుకున్నప్పుడు ఏం జరిగిందో నాకు గుర్తు లేదు. అందరూ మాత్రం నేను చేసిన సహాయం చిన్నదే అయినా నువ్వు ఆప్యాయంగా నా వీపు నిమిరావనీ అప్పుడు గుర్తుగా వీపుపై మూడు గీతలు పడ్డాయనీ అంటున్నారు.

నాకు మాత్రం అది నిజం కాదేమో అని అనిపిస్తోంది. నీకు అత్యంత ప్రీతి పాత్రమైన పని చేసినప్పుడు నువ్వు ఆనందాన్ని వ్యక్త పరచే విధానం ఒకటుంటుంది. "సోదర భరత సమానా" అని హృదయానికి హత్తుకుంటావు. నేను చేసినది సహాయం చిన్నదే అయినా నీకు ఆనందం కలిగించే ఉంటుంది. వీలైనంత సహాయం చేద్దాం అనుకున్న ఆ స్ఫూర్తి కి మెచ్చి నన్ను నీ ఎడమ చేతిలో తీసుకుని కుడి చేతితో హృదయానికి హత్తుకుని ఉంటావు అప్పుడే జన్మించిన శిశువుని హృదయానికి హత్తుకున్నట్టు. అప్పుడు కలిగినవే అయి ఉంటాయి ఈ గుర్తులు. నేను ఆ ఆనందానుభూతి లో ఉన్నాను కనుకనే అప్పటి సంగతులేవీ గుర్తు లేవు. దయచేసి మరొక్కమారు గాఢ ఆలింగనానుభూతిని అనుగ్రహించవా?
పరిష్వంగానుభూతి లో ఇంకొక్కసారి ఓలలాడించవా" అని అడిగిందిట ఉడుత.

ఉ!! "శ్రీరఘు రాముడే ఉడుత సేవను మెచ్చి స్పృశింప, వీపు పై

చారలు గుర్తుగా మిగిలె! జన్మతరించె !"నటంద్రు పెద్దలున్

ఆరయ నాకు తోచె పరిహారములన్ గొని కౌగలించుటే

కారణమంచు, నీవు పసికందును గుండెకు హత్తుకోవటే !!

స్ఫూర్తి:

(1) భద్రాచలం గుడి లో ఆరగింపు జరిగే సమయం లో ఉత్తర ద్వారం దగ్గర వేచి ఉండమంటారు. అక్కడ కూర్చుని ఉన్న సమయం లో అటూ ఇటూ ఉడుతలు పరుగెడుతున్నాయి.

(2) మా నాన్న గారు ప్రతీ రోజు తన భోజనం లో మొదటి ముద్ద గోడమీద పెట్టినప్పుడు రోజూ ఒక ఉడుత వచ్చి తినేది. దాదాపు 5-6 నెలలు నేను గమనించాను. ప్రతీ రోజూ నాన్నగారి ముద్ద కోసం అది ఎదురు చూసేది. ఎంత హడావుడి లో ఉన్నా నాన్నగారు దానికి ఏదో ఒకటి పెట్టి కానీ బయటకి బయల్దేవారే కారు.

అలా గుడి లో ఉడుతల ను చూడగానే ఇంటి దగ్గర జరిగే సంఘటన, నాన్నగారు కళ్ళ ముందు ఆడారు, కళ్ళు చెమ్మగిల్లాయి. మనసు ఆనందం తో నిండగానే గుడి తలుపులు తీసారు.

రామ దర్శనం చేసుకుంటున్నపుడు కలిగిన భావన.

ఇంతకీ చెప్పనే లేదు కదూ !! మా నాన్న గారి పేరు శ్రిపతి రఘు రామ కుమార్. 'శ్రీ రఘు రాముడే' అని మొదలుపెట్టటం యాదృచ్చికమే .

Saturday, February 7, 2009

రాముడు - స్ఫూర్తి - 5 - తాటాకు.

అశొకవన ప్రస్థానం లో తాటాకులకు కూడా ఇంకొక ప్రత్యేక స్ఠానం ఉంది.

పుంసాం మోహనరూపాయ కదా.... ఎవరికి వారు రాముడిని ఎప్పుడెప్పుడు చూస్తాం.. రాముడికి ఏ విధంగా సేవ చేయగలం అని నిరంతరం ఎదురుచూస్తున్నారుట. శబరి, కబంధుడు, జటాయువు, సంపాతి ఎవరికి వారు తమకు చేతనైన సేవ చేసుకున్నారు. అదే బాటలో ఒక చెట్టు కూడా అనుకుందిట.

"రావణుడు ఈ మార్గం లోనే కదా వెళ్తున్నాడు. వాడిని ఏదో ఒక విధంగా ఆపి తీరాలి" అని అనుకుంది ట తాటి చెట్టు. చాలా ఎత్తుకి ఎదిగిందిట ఆపుదామని. కానీ రావణుదు ఇంకా ఎత్తు గా ఎగిరిపోయాడుట. అయ్యో .. 'పత్రం, పుష్పం, ఫలం, తోయం' వేటితోనైనా నీకు దగ్గర కావచ్చు కానీ, నాకా పుష్పాలు లేవు, తోయమా పవిత్రం గా భావించ బడదు.. పత్రాలా ఫెళ ఫెళ లాడుతూంటాయి. అందుకే చాలా ఎత్తుకి ఎదిగా.. ఆపుదామని కానీ ఏం లాభం? ఫలితం శూన్యం. ఇక నీ సేవ చేసే భాగ్యము ఇక లేదే అని ఎంతో బాధ పడిపోతోందిట.

దానికి ఊరట కలిగించటానికి రాముడు ఇక ఏ చెట్టుకూ లేని ప్రత్యేకత దానికి సంతరింపజేసాట్ట. ఆ వృక్షపు పత్రాలనే వింజామరలుగా వాడుకున్నాట్ట. అవే విసన కర్రలు. లేకపోతే రాముడి వంటి మహా రాజుకు వింజామరలను అందించే అవకాశం ఉండేది కాదు కదా..

పద్యం.

రావణుడీ పథాన మహిజన్ గొని లంకకు పోవునప్పు డే
దో విధి వాని నాపవలెనంచు తలంచియు చేయనైతి. మీ
సేవను చేయు భాగ్యమిక లేదొకొ యంచు తలంచు వృక్షమున్
బ్రోవగ గాదె పత్రమును ప్రేమతొ గొంటివి చామరంబుగన్ !!

స్పూర్తి: (1) భద్రాచలం లో తాటాకు పందిళ్ల లో జరిగే రామ కళ్యాణం చూచినప్పుడు కలిగిన భావం. నా వరకు నాకు రామ కళ్యాణానికి తాటాకు పందిళ్ల తో వచ్చే కళ ఏ ఐదు నక్షత్రాల పెళ్ళి మంటపం లోనూ కనపడదు.
(2) తాటి చెట్టల్లే ఎదిగావు కానీ ఏం లాభం అని దెప్పిపొడుపు సాధరణం గా వింటూంటాం కదా.. దాని వెనుక కరణం ఏమైనా ఉంటుందా.. ఆ మాట వింటున్నప్పుడు తాటి చెట్టు మనో భావన ఎలా ఉంటుందో అని ఒక ఆలొచన.

Thursday, February 5, 2009

రాముడు - స్ఫూర్తి -4

సీతా వియోగాన్ని గురించి తలచుకొన్నప్పుడు, రాముడు పడ్డ ఆవేదన విన్న ఎవ్వరైనా కళ్ళు  చెమర్చక తప్పదు. 13 ఏళ్ళు పరస్పరం ఒకరికి ఒకరు గా సుఖ దు:ఖాల్లో చెరి సగం పంచుకుంటున్నప్పుడు సీతా వియోగం సంభవించే సరికి రాముడు బాగా చలించిపోయాడు.

జానకి ని వెదుకుతూ చెట్లూ,పుట్టలూ, కొండలూ, కోనలూ, నదులూ, అరణ్యములూ... అన్నీ వెదికాడు. "సీతా..సీతా.." అని ఎలుగెత్తి పిలిచాడు. రాముడు భూమి నేల నాలుగు చెరగులా వెదికాడు.. ఒక్క రాముడెనా.. లక్ష్మణుడు, సమస్త వానర సైన్యం వెదికింది.... 

మైథిలికి మాత్రం తెలుసు, తాను ఎక్కడికి కొని రాబడినదో..అందుకే అక్కడే రాముడికై నిరీక్షిస్తూ.. రాముడినే స్మరిస్తూ ఉండి పోయింది.

రాముడు పిలిచిన ఆ పిలుపు నేల నాలుగు చెరగులా మంత్రమై నిలిచిపోయింది. 'మననాత్  త్రాయతే ఇతి మంత్ర:' కదా 

ఈ కారణం చేతనే సీతాఫలం చెట్లు ఎక్కడ పడితే అక్కడ, అన్ని చోట్లా  కనిపిస్తాయి. రామాఫలం మాత్రం చెట్లు బహు అరుదు గా కనిపిస్తాయి. లంక లో మాత్రమే కదా సీతా దేవి పిలిచిన పిలుపు/ స్మరణ వినబడినది...

అవనిజ పేరు బిల్చుచు నరణ్యములందు పరిభ్రమించె రా
ఘవుడు ! మహీజ మాత్రమొక చోటనె రాముని తల్చుచుండె ! నే
డవగతమయ్యె సీత ఫల వృక్షములెందుకు ఎన్ని యున్నవో 
భువనము నందు ! రామ ఫల వృక్షములన్నియు వేళ్ళ లెక్కలే !!

(యతి నియమోల్లంఘనమైనందులకు క్షమించగలరు)  

స్పూర్తి: లాంచీ పట్టి సీమ, పేరంటాల పల్లి లో ఆగినప్పుడు గిరిజనులు తట్టల తో అమ్మకానికి తెచ్చిన సీతాఫలం పళ్ళు చూసినప్పుడు 'తట్టిన ' అలోచన.   

Wednesday, February 4, 2009

రాముడు - స్ఫూర్తి -౩ - గడ్డి పోచ.

గడ్డి పోచ
~~~~~~~
రామాయణం లో గడ్డి పోచకి ఒక భూమిక ఉన్నది. కాకాసుర వధ, ఆశోక వనం ....మొదలైనవి దానికి నిదర్శనం. తరచి చూస్తే నాకు ఈ విధంగా అనిపించింది.

ఆశోక వనం లో ఉన్నప్పుడు రావణుని తో సంభాషించే ప్రతీ సారీ సీతా దేవి ఒక గడ్డి పోచని అడ్డుపెట్టుకున్నదట. దీనికి "నీవు గడ్డి పోచ తో సమానం" అని ఒకరూ, "పర పురుషునితో పతి వ్రతలు ముఖాముఖి సంభాషించరు" అని కొందరు భావం చెబుతారు. కానీ నాకు ఇంకొక అంతరార్ధం ఉందేమో అని అనిపిస్తోంది.

సాధారణంగా మనకి గ్రహణం కొద్ది సేపే అని తెలుసు. అందుకనే గ్రహణ సమయం లో మైల అంటకుండా దేవతార్చన విగ్రహాల మీద, పచ్చళ్ళ మీద, పాలు, పెరుగు మీద దర్భలు వేసి ఉంచుతాం. అపవిత్రత అంటకూడదని.
రావణుడు మహా శివ భక్తుడు. నిష్ఠా గరిష్ఠుడు. వేద వేదాంగాల్లొ నిష్ణాతుడు. కానీ ఒక్కటే దుర్లక్షణం. "పర స్త్రీ వ్యామొహం.".

సీతమ్మ వారితో మాట్లాడడానికి వచ్చిన ప్రతీ సారీ ఆవిడ "ఎంతో మంచి వాడు. ఇలా అయిపోయాడే... తెలివినీ, శక్తి సామర్ధ్యాలనూ సత్కర్మాచరణకు వినియోగించుకుని సార్థకత పొందక, బుధ్ధి కి గ్రహణం పట్టిన సమయం లో తెలియక తప్పు చేసాడు. ఈసారి పశ్చాత్తాపం తో మారిపోయి వస్తున్నట్టున్నడు. ఆ మైల అంతా వెంఠనే పోవాలి. మరింత మైల పడిపోకుండా ఉండాలి" అని దర్భ తీసుకుని సిధ్ధం గా ఉందిట - బడి నుండీ తిరిగి వచ్చే పిల్లవాడి కోసం ఫలహారం చేసి వీధి గుమ్మం లో ఎదురు చూసే తల్లి లాగ.

తప్పు దారిన పోయే పిల్లవాడు తొందరగా తన తప్పు తెలుసుకుని, మారి, తండ్రి ఆశీస్సులు పొందాలని ఎక్కువ శ్రధ్ధ తీసుకునేది తల్లే కదా...

అహిత పథమ్ములందు చను బిడ్డకు దర్భను చూపి "బుధ్ధికిన్
గ్రహణము పట్టెనేమొ ! కడు ఘోర అఘమ్ములనన్నిటిప్పుడే
రహితము చేసుకొమ్మనుచు" రావణు కివ్వదలంచె ! బాధలో
సహితము మాతృ మూర్తి సహనమ్మును జూపదే ! సర్వవిజ్జయీ !!!

Sunday, February 1, 2009

రాముడూ - స్ఫూర్తి -2

రాముడు అడవి లో పయనిస్తూంటే ఒక సంఘటన జరిగిందిట. అది ఇరు ప్రాణుల మధ్య సంభాషణ. అందులోనూ తల్లీ పిల్లల సంభాషణ.
" పిల్లలు అమాయకులు. పసితనం వీడి పోలేదు. రాముడు గనక స్వీకరించక పక్కన పెట్టేస్తే మిగిలిన వారితో పోల్చుకుని తామేం తక్కువ చేసాం అని మనసులో నొచ్చుకుంటారు. తాము పుల్లగా ఉన్నామన్న నిజాన్ని గుర్తించలేని పసి హృదయం కదా.. ఉడుకుమోత్తనం తో బుంగ మూతి తో బాధ పడతారేమో" అని తన పిల్లలని హృదయానికి హత్తుకుని పట్టుకుని ఉన్నదట. పండి పోయినా రాలిపోనీయకుండా...
అయితే ఆ పిల్లలు అమాయకులేం కాదుట.
అయ్యో.. ఒక వేళ మనం పుల్ల గా ఉన్నాం కదా అని రాముడు గనక తినకుండా మనని పక్కన పెట్టేస్తే , "నా కడుపున పుట్టటం వలన కదా వీరికి రామ స్పర్శానుభూతి లేకపోయిందే " అని తల్లి మనసు నొచ్చుకుంటుందేమో అని పండి పోయినా సరే నేల రాలి పోకుండా ఆ తల్లి ని అలాగే హృదయానికి హత్తుకునే ఉండిపోయాయిట. తల్లి బాధ పడకూడదని పిల్లలు.. పిల్లలు బాధ పడకూడదని తల్లీ... ఒకరి కోసం ఒకరు ఆలోచిస్తూ బాధ తెలియకుండా హృదయానికి హత్తుకుని ఉండిపోయాయిట. అన్యోన్యత్వం...
పరస్పరం భావయన్తః పరస్పరం బోధయన్తః

ఇంతకీ ఆ తల్లి ఎవరో తెలుసా.. "నేరేడు చెట్టు". రాముడు ఈ అన్యోన్యత్వానికి ముగ్ధుడైపోయాడు. అందుకే మరు జన్మ లో "కృష్ణ వర్ణం ఎంచుకున్నాడేమో ...

ఇంతటి 'ఉన్నతమైన' భక్తీ భావం ఉంది కనుకనే పళ్ళ చెట్లలో చాల 'ఎత్తుకు' పెరిగే చెట్టు కూడా నేరేడు చెట్టు మాత్రమె....

Friday, January 30, 2009

రాముడూ - స్ఫూర్తీ

సహృదయులైన పాఠకులకు నమస్సుమాంజలి.

ముందుగా 'రాత - గీత' గురించి రెండు ముక్కలు.
చిన్నపుడు (అంటే మనం బడి కి ఇంకా వెళ్ళకముందు) మనం ఏం చేసినా, ఏం నేర్చుకున్నా, ఏం ఆడుకున్న అన్నీ రాతలూ - గీతలే. బ్లాగ్బడి లో చేరిన చిన్న పిల్లవాడిని కదా !! అందుకే నా ఈ ప్రయత్నానికి కూడా అదే పేరు పెట్టా !!

ఇక అసలు విషయానికి వస్తే ప్రతీ వ్యక్తీ జీవితం లో ఎప్పుడో అప్పుడు ఏదో ఒక భావానికో, ఊహ కో స్పందిస్తాడు. ఆ స్పందన వారి వారి జీవ లక్షణానికి తగ్గట్టు ఉద్రేకం గా గానీ ఉత్సాహం గా గానీ ఉంటుంది. ఒక పాట నచ్చినా , ఒక సినిమా నచ్చినా , ఒక వాక్యం నచ్చినా, ఒక ఆట నచ్చినా అది వ్యక్త పరుస్తాడు. ఎవరి కోసం? అంటే? తన కోసం.. తన వంటి వారి కోసం...తన చుట్టూ తన వంటి వారు ఉంటే బాగుణ్ణు అని కోరుకుంటాడు... నా ఈ ప్రయత్నం కూడా అటువంటిదే.

పాపి కొండల మధ్య గోదావరి పై భద్రగిరి రఘువర దర్శనార్ధమై ప్రయాణం చేయటం నా జీవితం లో ఒక మరచి పోలేని అనుభూతి. అది నా ఊహ కావచ్చు, నా భావన కావచ్చు .. అనుభూతే అయి ఉండవచ్చు కూడా...నిజం ఏమిటో తెలియదు కానీ ఒక అనిర్వచనీయమైన భావన... దాశరధీ శతకం చదువుతూంటే గోరువెచ్చని కన్నీళ్లు ధారా పాతం గా వస్తూనే ఉన్నాయి... గొంతుక తడి ఆర్చుకు పోయింది... చుట్టూ రాళ్ళూ.. రప్పలూ.. పువ్వు లూ చెట్లూ..కోతులూ.. అన్నీ రాముడి తో మాట్లాడుతున్నట్టు కనిపించింది (అనిపించింది) . వేదన తీవ్రమై అలజడి కలిగింది.
ఉడుతనై , చిమనై , సీతనై, మరిచుడినై, భక్తుడినై, ఇసుక రేణువునై, రాయినై, చెట్టునై, పండునై .... పరి పరి విధాలుగా పరితపించాను. విరహ వేదన అనుభవించాను. కనిపించిన ప్రతీ వస్తువూ నేనై రాముడి కి నా వేదన నివేదించుకున్నాను.

రమయతీతి రామః కదా... బహుశా రామానుభూతి కలిగిందేమో అనిపించింది. (కలగక పోయినా ఊహించుకోవటం తప్పు కాదు గా)

ఇది ప్రయాణం జరిగినప్పుడు మాత్రమే కాక ఎన్నో రోజులు నిలబడింది.. ఒక మత్తు లాంటి అనుభూతి మిగిల్చింది.
అనుకోకుండా పద్య - వర్ణన ల రూపం లో వ్యక్తమయ్యింది..

ఇది జరిగి ఇప్పటికి సరిగ్గా ౧౦ సంవత్సరాలు అయ్యింది. (౨౮ జన ౧౯౯౯) . ఇప్పటి కి ఇలా వ్యక్త రూపం లోనికి సన్నిహితుల ప్రోద్బలం తో వస్తోంది.

రాత- గీత లో ఇంకొక విశేషం. భావానికి అనుగుణం గా నేను కొన్ని సార్లు బొమ్మలు కూడా గీసాను. వీటినీ - వాటినీ యథా తథం గా పొందు పరుస్తున్నాను (వీలున్నంత వరకూ) . అందుకే ఈ పేరు కూడాను.

ఇంకొక్క చిన్న(ఆఖరి) మాట. భావ స్ఫోరకం గా సాగిన ఊహల్లో యతి కొన్ని సార్లు ఆశీస్సులను, కొన్ని సార్లు అలకలను అనుగ్రహించారు (యతి తప్పి ఉండవచ్చు). పెద్ద మనసు చేసుకుని ఈ చిన్ని వాడిని క్షమించెయ్యండి.
ఇతి శం.

భావన ౧.
చీమ మనోగతం ...